ฟิล์มชีวภาพจากเปลือกแตงโมตรวจสอบคุณภาพอาหาร

Biofilm from watermelon rind for monitoring food quality

Abstract

ปัจจุบันปัญหาขยะพลาสติกจากบรรจุภัณฑ์อาหารส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง จึงต้องพัฒนาบรรจุภัณฑ์ทางเลือกที่ย่อยสลายได้ทางชีวภาพและสามารถตรวจสอบคุณภาพอาหารได้ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อสกัดเพคตินสำหรับทำฟิล์มชีวภาพจากเปลือกแตงโมตรวจสอบคุณภาพอาหาร และค้นหาสภาวะที่เหมาะสมที่สุดในการสกัด 2) เพื่อสร้างฟิล์มชีวภาพจากเปลือกแตงโมตรวจสอบคุณภาพอาหารด้วยเพคตินที่สกัดออกมา และค้นหาสภาวะที่เหมาะสมที่สุดในการขึ้นรูปฟิล์ม 3) เพื่อทดสอบคุณสมบัติของฟิล์มชีวภาพจากเปลือกแตงโมตรวจสอบคุณภาพอาหาร และเปรียบเทียบประสิทธิภาพกับฟิล์มพลาสติก สำหรับใช้พัฒนาฟิล์มชีวภาพจากเปลือกแตงโมซึ่งเป็นวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตร ให้สามารถทำหน้าที่เป็นบรรจุภัณฑ์อัจฉริยะสำหรับตรวจสอบความสดของอาหารแบบเรียลไทม์
ผลการศึกษาพบว่าสภาวะที่เหมาะสมในการสกัดเพคตินคือการใช้สารละลายกรดไฮโดรคลอริกความเข้มข้น 0.1 mol/dm³ 100 cm³ และสารละลายเอทานอล 150 cm³ สำหรับสกัดเพคติน ฟิล์มชีวภาพที่เตรียมโดยใช้น้ำผึ้งเป็นตัวประสานในปริมาณ 3 g มีสมบัติเชิงกลดีและสามารถขึ้นรูปเป็นแผ่นฟิล์มได้อย่างมีเสถียรภาพ การเติมสารสกัดจากดอกอัญชัน ดอกต้อยติ่ง ดอกแพงพวย กะหล่ำปลีม่วง และสารจากธรรมชาติผสม ทำให้ฟิล์มเกิดการเปลี่ยนสีตามการเสื่อมคุณภาพของอาหาร ส่งผลให้สามารถตรวจสอบความสดของอาหารได้โดยไม่ต้องเปิดภาชนะบรรจุ ฟิล์มชีวภาพที่พัฒนาขึ้นมีความแข็งแรงใกล้เคียงกับฟิล์มพลาสติกทั่วไป แต่มีข้อได้เปรียบด้านการย่อยสลายได้ ลดการใช้พลาสติกสังเคราะห์ และเพิ่มมูลค่าให้วัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตร ดังนั้น ฟิล์มชีวภาพจากเปลือกแตงโมจึงมีศักยภาพในการประยุกต์ใช้เป็นบรรจุภัณฑ์อาหารอัจฉริยะที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม