แผ่นฟิล์มชีวภาพจากวัสดุธรรมชาติเพื่อยืดอายุผลไม้

Biofilm from natural materials to extend the shelf life of fruits

Abstract

ปัจจุบันปัญหาการสูญเสียอาหารหลังการเก็บเกี่ยว โดยเฉพาะผักและผลไม้ ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อมจากการปล่อยก๊าซเรือนกระจก งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนา ฟิล์มชีวภาพเชิงประกอบรูปแบบใหม่ จากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร ได้แก่ ฝอยข้าวโพดและเปลือกกระเทียม เพื่อยืดอายุการเก็บรักษามะเขือเทศและสร้างมูลค่าเพิ่มตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) และเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs)
ผลการทดลองพบว่า ฟิล์มชีวภาพที่พัฒนาขึ้นมีคุณสมบัติทางกายภาพโดดเด่น สามารถลดการซึมผ่านของไอน้ำและก๊าซได้อย่างมีประสิทธิภาพ จึงทำหน้าที่เป็นเกราะป้องกันการสูญเสียความชื้นและการแลกเปลี่ยนออกซิเจนที่ดี ในด้านการถนอมอาหาร พบว่าผลไม้ที่เคลือบฟิล์มสามารถรักษาคุณภาพผิวและความแน่นของเนื้อได้นานกว่ากลุ่มควบคุมอย่างชัดเจน โดยกลุ่มที่ไม่เคลือบจะเริ่มเสื่อมสภาพภายใน 2–3 วัน
แผ่นฟิล์มนี้ทำหน้าที่เป็นเยื่อกึ่งซึมผ่าน (Semi-permeable Membrane) ที่ช่วยชะลอกระบวนการหายใจและการสุก นอกจากนี้ สารสกัดธรรมชาติจากฝอยข้าวโพดและเปลือกกระเทียมยังมีฤทธิ์ต้านจุลชีพ ช่วยยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อราและลดการเกิดรอยช้ำบนผิวผลไม้ งานวิจัยนี้จึงเป็นทางเลือกที่มีประสิทธิภาพในการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ปลอดภัยต่อผู้บริโภคและย่อยสลายได้ตามธรรมชาติ