การประเมินศักยภาพการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก จากทางเลือกการจัดการขยะมูลฝอยชุมชน: กรณีศึกษา จังหวัดกาญจนบุรี

Assessment of greenhouse gas mitigation potential from municipal solid waste management alternatives: A case study of Kanchanaburi Province

Abstract

การจัดการขยะของจังหวัดกาญจนบุรีส่วนใหญ่ไม่เป็นไปตามหลักวิชาการ ส่งผลให้เกิดปัญหามลพิษและเป็นสาเหตุของการปล่อยก๊าซเรือนกระจก การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินศักยภาพการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการจัดการขยะของจังหวัดกาญจนบุรี ในช่วงปี พ.ศ. 2568 – 2573 โดยใช้การวิเคราะห์สถานการณ์ร่วมกับแนวทางการประเมินขององค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) ภายใต้ 3 ทางเลือก ได้แก่ (1) การจัดการขยะตามแนวทางปัจจุบัน (2) การคัดแยกขยะเพื่อรีไซเคิลและการทาปุ๋ยหมัก และ (3) การผลิตเชื้อเพลิงจากขยะ (RDF) พบว่าสถานการณ์ปัจจุบันมีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเฉลี่ย 163 กิโลตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อปี (ktCO2eq y-1) ขณะที่การคัดแยกขยะเพื่อรีไซเคิลและการทาปุ๋ยหมักสามารถลดการปล่อยได้ทั้งหมด (ร้อยละ 100) ส่งผลให้การปล่อยสุทธิเป็นศูนย์ ส่วนการผลิต RDF สามารถลดการปล่อยได้ร้อยละ 98 เมื่อเทียบกับสถานการณ์ปัจจุบัน เหลือประมาณ 3.7 ktCO2eq y-1 เมื่อเปรียบเทียบแต่ละทางเลือกพบว่าแนวทางเลือกที่ 2 มีศักยภาพสูงสุด รองลงมาคือแนวทางเลือกที่ 3 ดังนั้น การจัดการขยะแบบผสมผสานโดยส่งเสริม การคัดแยกและใช้ประโยชน์จากขยะ ควบคู่กับการนาขยะที่ไม่สามารถใช้ประโยชน์ได้ไปผลิตเป็น RDF จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการขยะ ลดปริมาณขยะฝังกลบ ลดปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และสร้างมูลค่าเพิ่มจากทรัพยากรในพื้นที่ ทั้งนี้ ผลการศึกษาสามารถนาไปใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานเพื่อสนับสนุนการกาหนดนโยบายและการวางแผนการจัดการขยะในระดับจังหวัด ให้สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน เป้าหมายที่ 13 และการบรรลุเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิ เป็นศูนย์ในระยะยาว

Kanchanaburi Province is facing a critical challenge in municipal solid waste (MSW) management as the current practices do not comply with proper municipal solid waste management method resulting in greenhouse gas (GHG) emissions of approximately 163 kilotons of carbon dioxide equivalent per year. In solving this issue, this study aims to assess the potential method for GHG emission reduction from MSW management in Kanchanaburi Province during the year 2025-2030 under three scenarios: (1) the current waste management practice, (2) waste separation for recycling and composting, and (3) refuse-derived fuel (RDF) production. The results indicate that the recycling and composting scenario has the highest mitigation potential, achieving a zero GHG emission compared with the current practice, while the RDF production scenario achieves a reduction of 98%. Both alternative scenarios demonstrate high potential to support the achievement of net zero greenhouse gas emissions at the provincial level. The findings suggested that an integrated MSW management strategy is recommended, in which recyclable and organic waste is directed to recycling and composting processes, while non-recyclable waste is utilized for RDF production. This integrated approach enhances the overall efficiency of MSW management by reducing landfill disposal, lowering GHG emissions, and generating added value from local resources. Moreover, the results of this study can serve as baseline information for provincial authorities to support planning, policy formulation, and the development of sustainable MSW management systems aligned with Sustainable Development Goal 13 (Climate Action) and the long-term transition toward net zero emissions