การประเมินความเป็นไปได้ในการบริหารจัดการขยะ: กรณีศึกษาเปรียบเทียบระหว่างการรื้อร่อนขยะเก่ากับการจัดหาพื้นที่ฝังกลบใหม่ ของเทศบาลเมืองน่าน
Feasibility study of waste management: Comparing landfill mining and new landfill development in Nan Municipality
Keywords:
Waste Management , Landfill Mining , Economic Feasibility , Nan Municipality , Life Cycle AssessmentAbstract
งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินทางเลือกในการบริหารจัดการขยะในอนาคตของเทศบาลเมืองน่าน เพื่อแก้ไขปัญหาระบบกำจัดขยะมูลฝอยแบบฝังกลบ ในปัจจุบันที่มีพื้นที่จำกัดและรองรับปริมาณขยะจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเครือข่ายจำนวนมาก โดยเปรียบเทียบ 2 กรณีศึกษา ได้แก่ 1) การรื้อและร่อนเอาขยะเก่าออกจากบ่อฝังกลบเดิม ร่วมกับการจัดการขยะในปัจจุบัน และ 2) การจัดหาพื้นที่ใหม่เพื่อก่อสร้างระบบฝังกลบ โดยการศึกษานี้ ได้ประยุกต์ใช้หลักการประเมินวัฏจักรชีวิต (Life Cycle Assessment: LCA) เข้ามาช่วยในการประเมินผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม ครอบคลุมด้านการใช้พลังงานและการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (GHG) ควบคู่กับการประเมินความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ ผลการศึกษาของ กรณีศึกษาที่ 1 พบว่ามีต้นทุนการดำเนินงาน อยู่ที่ 39.9 ล้านบาท ให้ผลตอบแทนทางเศรษฐศาสตร์ โดยมีมูลค่าปัจจุบันสุทธิ (NPV) มากกว่า 2,220 ล้านบาท และอัตราส่วนผลประโยชน์ต่อต้นทุน (BCR) เท่ากับ 9.90 จากการได้มูลค่าที่ดินกลับคืนมาใช้ประโยชน์ และรายได้จากวัสดุที่คัดแยกได้ อีกทั้งในด้านสิ่งแวดล้อมยังช่วยจัดการความเสี่ยงจากก๊าซมีเทนสะสมในบ่อฝังกลบเก่าเทียบเท่า 99,963 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (tCO2e) สำหรับกรณีศึกษาที่ 2 พบว่า ต้องใช้ต้นทุนเริ่มต้นสูงถึง 223.2 ล้านบาท และผลการวิเคราะห์ทางเศรษฐศาสตร์ให้ผลตอบแทนสุทธิเป็นลบ นอกจากนี้ การก่อสร้างระบบฝังกลบแห่งใหม่ ยังก่อให้เกิดผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม ด้านการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการใช้วัสดุและพลังงานประมาณ 10,631 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (tCO2e) และไม่สามารถจัดการปัญหาก๊าซมีเทนที่มีการสะสมในหลุมฝังกลบเดิมได้ จากข้อมูลข้างต้น เมื่อพิจารณาเปรียบเทียบปัจจัยด้านความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ รวมถึงผลกระทบสิ่งแวดล้อม กรณีศึกษาที่ 1 แสดงให้เห็นถึงความได้เปรียบและมีศักยภาพในการแก้ปัญหาพื้นที่ไม่เพียงพอ อย่างไรก็ตามการตัดสินใจเลือกแนวทางที่เหมาะสมที่สุดสำหรับเทศบาลฯ จำเป็นต้องพิจารณาปัจจัยด้านความพร้อมทางเทคนิค และการยอมรับของชุมชนในพื้นที่ รวมถึงข้อจำกัด หรือเงื่อนไขที่เกี่ยวข้องที่สอดคล้องกับบริบทการบริหารจัดการขยะในพื้นที่มากที่สุด
