Research-Highlights 2019 | 2018

 

วัสดุพืชพรรณสำหรับสวนดาดฟ้าบำรุงรักษาต่ำ
เพื่อการอนุรักษ์พลังงานและลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์

อาจารย์ ดร. บุญลือ คะเชนทร์ชาติ

แนวคิดมาจากการจัดสภาพแวดล้อม สภาวะความน่าสบาย comfort zone เพื่อให้เมืองน่าอยู่ เชื่อมโยงกับการบูรณาการองค์รวม ซึ่งอยากจะจัดการสภาพแวดล้อมของอาคาร ผู้ประกอบการ หรือ เจ้าของกิจการ
การใช้ทรัพยากรในอาคาร การใช้ไฟฟ้าในอาคาร  นอกจากนี้ สืบเนื่องมาจากกฎหมายการใช้พลังงานและการอนุรักษ์พลังงาน ทำให้อาคารเก่าจึงต้องมีการปรับปรุงให้ค่าลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ไม่เกินตามที่กฎหมายกำหนด  และยังมีประโยชน์ ในการลดความร้อนเข้าสู่อาคาร ลดภาระของเครื่องทำความเย็นอีกด้วย เป็นการส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน โดยใช้สวนดาดฟ้าและเป็นทางเลือก

 

การเลือกพืชพันธุ์
การวิจัยเพื่อหาพื้นที่เหมาะสม เป็นการวิจัยเชิงทดลอง โดยปลูกพืช เทียบกับการลดการใช้พลังงานไฟฟ้าและการลดการปล่อยก๊าชคาร์บอนไดออกไซด์  ซึ่งการทำสวนดาดฟ้าจะมี 2 แบบ คือ
1. Intensive Roof Garden คือ การปลูกพืชบนหลังคาที่เราสามารถเข้าไปใช้ประโยชน์จากพื้นที่ตรงนั้นได้ เช่น ใช้เป็นพื้นที่นั่งเล่นพักผ่อน เป็นสวนที่มีขนาดค่อนข้างใหญ่ และน้ำหนักมาก การดูแลสูง
2. Extensive Roof Garden คือ หลังคาเขียวแบบไม่ใช้สอย  หมายถึงการปลูกพืชคลุมบนหลังคา โดยเน้นการปลูกพื้นที่มีความทนทาน  เป็นสวนน้ำหนักเบา การดูแลไม่มาก
ทั้งนี้ได้เลือกการทำสวนดาดฟ้าแบบ Extensive Roof Garden  โดยได้มีการทบทวนวรรณกรรม การวิจัยต่างๆที่ผ่านมา เพื่อหาพืชที่เหมาะสม โดยมีการเลือกพืชมาจำนวน 30 ชนิด ที่มีศักยภาพ โดยดูจากพันธุกรรมพืชเลือกพืชที่มีถิ่นอาศัยบนเขาหินปูน ซึ่งมีสภาพคล้ายคอนกรีต   และเลือกพืชที่ใช้น้ำน้อย การเติบโตช้า ไม่ทิ้งใบ  ไม่ต้องดูแลมาก เป็นพืชขนาดเล็ก ทำให้สวนมีน้ำหนักเบา  

การนำไปใช้ประโยชน์
เมื่อพิจารณา ตามความสามารถในการลดความร้อนที่ถ่ายเทเข้าสู่อาคารจากดาดฟ้า อัตราการรอดชีวิตหรือการเจริญเติบโตภายใต้สภาวะการบำรุงรักษาต่ำ และอัตราการดูดกลับและลดการปล่อยก๊าชเรือนกระจก พบว่า วัสดุพืชพรรณที่เหมาะสมสำหรับการจัดสวนดาดฟ้าแบบบำรุงรักษาต่ำ มากที่สุด 5 ชนิดแรก ได้แก่ จันทร์แดง (Dracaena cochinchinensis) แคสันติสุข (Santisukia kerrii) จันทร์หนู (Dracaera Kawcesakii) โกสน (Codiaeum variegatum (L.)) และ ฟ้าประดิษฐ์ (Convolvulus mauritianus Boiss) ซึ่งพืชพรรณสามชนิดแรกมีถิ่นกำหนดจากแหล่งธรรมชาติภูเขาหินปูน
ซึ่งจากผลการทดสอบนี้  สามารถนำ ไปใช้อ้างอิงในการเลือกพืชปลูกสวนดาดฟ้า ซึ่งนอกจากจะลดความร้อน แล้วยังช่วยในการประหยัดพลังงาน (ค่าไฟฟ้า)  ปลูกพืชด้วยต้นทุนต่ำ ลดคาร์บอนฟุตปริ้นขององกร อีกด้วย