อ.ดร.แพรวา วงษ์บุรี               ผู้วิจัย

อ.ดร.ภาณุวัฒน์ ประเสริฐพงษ์    ผู้วิจัย

คณะที่ปรึกษาโครงการ: ศ.ดร.พงษ์ศักดิ์ อังกสิทธิ์ อ.ดร.มนตรี แสนวังสี  รศ.ดร.สยาม อรุณศรีมรกต

ผู้ร่วมวิจัย: นายศิริชัย แซ่เจียม หัวหน้าศูนย์ฯแม่แฮ นายเดชา วิทยาบำรุง มูลนิธิโครงการหลวง

เจ้าหน้าที่ศูนย์ฯแม่แฮผู้ร่วมลงพื้นที่เก็บข้อมูล: นายบุญเสริม ขุนดงพิทักษ์ นายพงษ์พันธุ์ ศรีสวัสดิ์ นายณัฐสิทธิ์ สัมพันธ์สินเชื่อ

ความสำคัญ วัตถุประสงค์โครงการ

The study aims to assess and compare the total carbon stock and CO₂ sequestration potential to inform carbon credit certification and support sustainable management practices.

การดำเนินการ

สำรวจแปลงปลูกพลับ โดยวางแปลงตัวอย่างและติด Tag วัดขนาดความสูงต้นพลับ

วัดขนาดเส้นรอบวงต้นที่ระดับความสูง 1.30 ม.จากพื้นดินและวัดทุกนางเฉพาะที่มีเส้นรอบวงตั้งแต่ 15 ซม.ขึ้นไป (หรือเส้นผ่านศูนย์กลางตั้งแต่ 4.5 ซม.) เก็บพิกัดทางภูมิศาสตร์ ด้วยเครื่อง GPS ของต้นพลับแต่ละต้น ถ่ายรูปต้นไม้และแปลงศึกษา บันทึกข้อมูลสภาพแวดล้อม เก็บตัวอย่างดิน เพื่อวิเคราะห์หาปริมาณการกักเก็บคาร์บอนในดิน เก็บข้อมูลการใช้พลังงานเชื้อเพลิง fossil เช่น การใช้เชื้อเพลิงสำหรับเครื่องสูบน้ำ เครื่องพ่นยาปราบศัตรูพืช ข้อมูลการใช้ปุ๋ยเคมี และข้อมูลปริมาณการใช้น้ำ เพื่อนำไปประเมินการปล่อยก๊าซเรือนกระจก

The study followed national carbon accounting guidelines under the Thailand Voluntary Emission Reduction Program (T-VER). Fifty-three sample plots, representing 1.03% of the 999rai plantation area, were randomly selected and stratified by age class and ground cover type. Biomass was calculated using allometric equations, based on measured girth at breast height (GBH) and tree height. Carbon stocks and CO₂ sequestration were assessed using the IPCC standard carbon ratio (0.47).

ผลการดำเนินงาน

ปีที่ 1 พ.ศ. 2567-68

Across the sampled plots, total CO₂ sequestration amounted to 154.46 tCO₂e with the entire project area estimated to sequester 15,005 tCO₂e. Above-ground biomass was the dominant contributor (82.47%) to total carbon stock. Orchards with organic management and those with natural grasses recorded the highest carbon stocks (21.31 and 20.75 tCO₂e /rai). Furthermore, mature trees (≥ 20 years) showed higher carbon accumulation (up to 19.50 tCO₂e /rai) compared to younger or mixed-age plots. 

การนำไปใช้ประโยชน์ ปีที่ 1 พ.ศ.2567-68 นำส่งรายงานฉบับสมบูรณ์ 

การใช้ประโยชน์เชิงวิชาการ ปีที่ 1 พ.ศ.2567- 68 คู่มือการวัดและบริหารจัดการคาร์บอน

การใช้ประโยชน์เชิงวิชาการ ปีที่ 2 พ.ศ.2569 การนำเสนอผลงานในการประชุมวิชาการ

 ชื่อบทความ “การประเมินชีวมวลและศักยภาพการกักเก็บคาร์บอนในสวนพลับ พื้นที่โครงการหลวงแม่แฮ จังหวัดเชียงใหม่” เผยแพร่ในการประชุมวิชาการชื่อ ผลสำเร็จงานวิจัยของมูลนิธิโครงการหลวงและสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2569 คุณูปการผลงานวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง สู่ความมั่นคงและยั่งยืน 26 มีนาคม พ.ศ.2569 ณ ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรโครงการหลวงขนกาธิเบศรดำริ จังหวัดเชียงใหม่

- ใช้ประโยชน์เชิงนโยบาย ปีที่ 2 ถึงปัจจุบัน เป็นนโยบายของโครงการหลวงที่จะช่วยลดการตัดต้นพลับซึ่งเป็นไม้ยืนต้นเมืองหนาวที่มีอายุการปลูกกว่า 30-40 ปี อันเนื่องมาจากราคาพลับตกต่ำ พลับจากประเทศอื่นเข้ามาตีตลาดในประเทศไทย เกษตรกรจำต้องตัดพลับทิ้งเพื่อปลูกพืชชนิดอื่น การเผยแพร่นโยบายนี้ในชุมชนโครงการหลวง เพื่อยืนยันประโยชน์ในการเก็บกักคาร์บอนของแปลงพลับที่มีนัยยะสำคัญ ควบคู่ไปกับการแปรรูปพลับแห้ง เพื่อลดการตัดต้นพลับลงในพื้นที่โครงการหลวง ต่อยอดกับการขอคาร์บอนเครดิตให้กับเกษตรกรต่อไป

- ใช้ประโยชน์เชิงชุมชน สาธารณะประโยชน์  ปีที่ 1 และ ปีที่ 2 (เผยแพร่ให้หน่วยงานภาครัฐ- กรมชลประทาน และสมาคมศิษย์เก่าวิศวกรรมชลประทาน ในพระบรมราชูปถัมภ์)

1. กัมปนาท ภักดีกุล ภาณุวัฒน์ ประเสริฐพงศ์ และแพรวา วงษ์บุรี การวัดปริมาณคาร์บอนในแปลงปลูกพลับ โครงการหลวงแม่แฮ หนังสือวันชูชาติ สมาคมศิษย์เก่าวิศวกรรมชลประทาน ในพระบรมราชูปถัมภ์ 4 มกราคม 2568
2. กัมปนาท ภักดีกุล แพรวา วงษ์บุรี และภาณุวัฒน์ ประเสริฐพงศ์ การวัดปริมาณคาร์บอนในแปลงปลูกพลับ โครงการหลวงแม่แฮ ตอนที่ 2 หนังสือวันชูชาติ สมาคมศิษย์เก่าวิศวกรรมชลประทาน ในพระบรมราชูปถัมภ์ 4 มกราคม 2569

- ใช้ประโยชน์ในเชิงวิชาการ ปีที่ 2 พ.ศ.2569

ผลงานตีพิมพ์

Kampanad Bhaktikul, Praewa Wongburi, Phanuwat Prasertpong, Praifa Jaturus, Padsiriporn Budwang, Sonya Jäppinen, Natdao Wonghatam, Peradon Suksungworawong, Comparison of ground biomass for carbon measurement and management in persimmon plantation at Mae Hae Royal Project, Environmental Challenges, Volume 24, 2026, 101533,

ISSN 2667-0100, https://doi.org/10.1016/j.envc.2026.101533.

1. เป็นการศึกษาในกรณีฐาน (BASELINE) คำนวณการกักเก็บคาร์บอนและการดูดซับก๊าซ CO₂ ในแปลงปลูกพลับ ทั้งเหนือดิน ใต้ดินและการสะสมคาร์บอนในดิน (soil carbon stock) ของโครงการหลวงแม่แฮ ซึ่งเป็นชนิดพืขที่ไม่เคยมีการวิจัยมาก่อน โดยได้การคำนวณความสามารถในการผลิตออกซิเจนของแปลงปลูกพลับไว้ด้วย
2. มีการพัฒนาคู่มือและแนวทางการกักเก็บคาร์บอนของพลับและพรรณไม้ทั่วไปเพื่อต่อยอดการขอขึ้นทะเบียนรับรองคาร์บอนเครดิตในอนาคต

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2667010026001277

√ ยุทธศาสตร์ 3 Policy Advocacy, Leaders in Professional/ Academic Services and Excellence in Capacity Building for Sustainable Development Goals