MU-SDGs Case Study
โครงการพัฒนาระบบประเมินและคาดการณ์ผลกระทบจากภัยแล้งต่อพืชเศรษฐกิจของประเทศ (ข้าว อ้อย มันสำปะหลัง และข้าวโพด) ด้วยดัชนีเสี่ยงภัยแล้ง ระยะที่ 1
แหล่งทุน
ส่วนงานหลัก
ส่วนงานร่วม
สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล
คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล
คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร มหาวิทยาลัยพะเยา
คณะศิลปะศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ผู้ดำเนินการหลัก
รองศาสตราจารย์ ดร.กาญจนา นาคะภากร
ผู้ดำเนินการร่วม
รองศาสตราจารย์ ดร. เฉลิมพล แจ่มจันทร์
รองศาสตราจารย์ ดร. สุรีย์วัลย์ สิทธิจันดา
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. อัจฉรา อัศวรุจิกุลชัย
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. วันวิสาข์ ปั้นศักดิ์
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. เพียงใจ พีระเกียรติขจร
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. วิชญา รงค์สยามานนท์
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. สุภารี บุญมานันท์
รองศาสตราจารย์ ดร. ไพศาล จี้ฟู
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. กฤชญาณ อินทรัตน์
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.นฤมล ประทานวณิช
คำอธิบาย
การวิเคราะห์หรือพัฒนาสมการเพื่อหาค่าความสัมพันธ์ระหว่างความเสียหายด้านผลผลิตของพืชเศรษฐกิจ 4 ชนิดกับดัชนีเสี่ยงภัยแล้ง (DRI) ด้วยการประยุกต์ใช้วิธีการทาง Machine Learning ร่วมกับข้อมูลสถิติย้อนหลังที่ได้จากการเก็บรวบรวมข้อมูลหรือจากการลงพื้นที่ ที่มีความแตกต่างของมิติทางเวลา (Temporal Resolution) ระหว่างตัวแปรนำเข้า ได้แก่ DRI, EVI, ปริมาณน้ำฝน (Precipitation) และ SMAP กับตัวแปรเป้าหมาย (Yield)
เนื้อหา MU-SDGs Case Study
การนำ DRI มาประเมินขอบเขตความเสียหายของพืชเศรษฐกิจหลัก 4 ชนิด ช่วยให้เห็นภาพเชิงพื้นที่ของความเสี่ยงและผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นอย่างเป็นระบบ ซึ่งสามารถใช้ในการจัดลำดับพื้นที่เฝ้าระวัง การบริหารจัดการน้ำ การวางแผนช่วยเหลือเกษตรกร และการเตรียมมาตรการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในระยะยาว การศึกษานี้ชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นในการพัฒนา ระบบบริหารจัดการความเสี่ยงภัยแล้งเชิงรุก การนำ DRI มาประเมินขอบเขตความเสียหายของพืชเศรษฐกิจหลัก 4 ชนิด ช่วยให้เห็นภาพเชิงพื้นที่ของความเสี่ยงและผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นอย่างเป็นระบบ ซึ่งสามารถใช้ในการจัดลำดับพื้นที่เฝ้าระวัง การบริหารจัดการน้ำ การวางแผนช่วยเหลือเกษตรกร และการเตรียมมาตรการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในระยะยาว การศึกษานี้ชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นในการพัฒนา ระบบบริหารจัดการความเสี่ยงภัยแล้งเชิงรุก สำหรับพืชเศรษฐกิจหลักของประเทศ โดยเน้นการบูรณาการข้อมูลภูมิสารสนเทศ แบบจำลองคาดการณ์ผลผลิต และข้อมูลภาคสนาม เพื่อใช้ในการเตือนภัยล่วงหน้า การวางแผนการใช้น้ำ การกำหนดพื้นที่และช่วงเวลาที่ควรให้ความช่วยเหลือเป็นลำดับแรก ตลอดจนการสนับสนุนมาตรการปรับตัวของเกษตรกร เพื่อเสริมสร้างความมั่นคงด้านอาหารและความยั่งยืนของภาคเกษตรไทยในระยะยาว
ดัชนีเสี่ยงภัยแล้ง (DRI) เป็นเครื่องมือสำคัญสำหรับการบริหารจัดการความเสี่ยงด้านภัยแล้งของประเทศ หากมีการพัฒนาระบบข้อมูลให้เชื่อมโยงกันมากขึ้น ปรับเกณฑ์การประกาศภัยแล้งให้สอดคล้องระหว่างหน่วยงาน และส่งเสริมการใช้ข้อมูลระดับพื้นที่อย่างต่อเนื่อง DRI จะสามารถสนับสนุนการกำหนดนโยบายด้านความมั่นคงทางอาหาร การจัดการทรัพยากรน้ำ และการลดความเปราะบางของภาคเกษตรไทย แผนที่เสี่ยงภัยแล้งสามารถใช้เป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจในการเลือกชนิดพืช ช่วงเวลาการเพาะปลูก และการปรับเปลี่ยนรูปแบบการผลิตให้เหมาะสมกับสภาพพื้นที่และความเสี่ยงด้านสภาพอากาศในแต่ละช่วงเวลา การเข้าถึงข้อมูลการคาดการณ์ภัยแล้งอย่างต่อเนื่อง จะช่วยเสริมสร้างความตระหนักรู้ด้านความเสี่ยงและการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ ส่งผลให้เกษตรกรและประชาชนทั่วไปสามารถวางแผนการใช้ทรัพยากรน้ำและลดต้นทุนการผลิตได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
ความแตกต่าง หรือมีเอกลักษณ์ที่ต่างจากโครงการอื่น
ผลกระทบในระดับชุมชน ประเทศ ระดับโลก
- เกษตรกรสามารถวางแผนการใช้ทรัพยากรน้ำ
- ใช้เป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจในการเลือกชนิดพืช ช่วงเวลาการเพาะปลูก และการปรับเปลี่ยนรูปแบบการผลิตให้เหมาะสมกับสภาพพื้นที่และความเสี่ยงด้านสภาพอากาศในแต่ละช่วงเวลา
- หน่วยงานที่เกี่ยวข้องใช้เป็นข้อมูลสนับสนุนในการวางแผนการใช้น้ำ การกำหนดพื้นที่และช่วงเวลาที่ควรให้ความช่วยเหลือเป็นลำดับแรก ตลอดจนการสนับสนุนมาตรการปรับตัวของเกษตรกร เพื่อเสริมสร้างความมั่นคงด้านอาหารและความยั่งยืนของภาคเกษตร
- การนำเทคโนโลยีมาช่วยในการวิเคราะห์เพื่อวางแผนจัดการได้เหมาะสมกับพื้นที่
SDGs หลัก
SDGs อื่น ๆ ที่สอดคล้อง
เป้าหมายที่ 2
เป้าหมายที่ 6
Key Message
การนำ DRI มาประเมินขอบเขตความเสียหายของพืชเศรษฐกิจหลัก 4 ชนิด ช่วยให้เห็นภาพเชิงพื้นที่ของความเสี่ยงและผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นอย่างเป็นระบบ ซึ่งสามารถใช้ในการจัดลำดับพื้นที่เฝ้าระวัง การบริหารจัดการน้ำ การวางแผนช่วยเหลือเกษตรกร และการเตรียมมาตรการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในระยะยาว การศึกษานี้ชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นในการพัฒนา ระบบบริหารจัดการความเสี่ยงภัยแล้งเชิงรุก
Partners/Stakeholders
สำนักงานเกษตรจังหวัด/อำเภอ/ตำบล
กรมส่งเสริมการเกษตร
สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร
กรมวิชาการเกษตร
กรมการข้าว
สภาเกษตรกรแห่งชาติ
เกษตรกร
หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง



