สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ

คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์  มหาวิทยาลัยมหิดล

สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล

สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ได้สนับสนุนระบบการตรวจประเมินและรับรองมาตรฐานความปลอดภัยของห้องปฏิบัติการผ่านโครงการตรวจประเมินและรับรองห้องปฏิบัติการในรูปแบบ Peer Evaluation : Phase 3 โดยมีผลดำเนินงาน ดังต่อไปนี้

1. ตรวจประเมินและรับรองห้องปฏิบัติการปลอดภัยในรูปแบบ Peer Evaluation จำนวน 159 ห้องปฏิบัติการ
2. จัดทำหลักสูตรและฝึกอบรมวิทยากรที่จะให้ความรู้แก่ผู้ตรวจประเมิน (train the trainer) ในรูปแบบ Peer Evaluation ซึ่งสามารถออกแบบหลักสูตรและจัดฝึกอบรมให้ผู้ตรวจประเมินห้องปฏิบัติการปลอดภัยที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นผู้ตรวจประเมินของ วช. รวมทั้งสิ้น 36 ท่าน
3. ฝึกอบรมผู้ตรวจประเมินห้องปฏิบัติการปลอดภัยในรูปแบบ Peer Evaluation ในภูมิภาคภาคใต้ โดยสามารถผลิตผู้ตรวจประเมินห้องปฏิบัติการปลอดภัยแล้วขึ้นทะเบียนเป็นผู้ตรวจประเมินของ วช. จำนวนทั้งสิ้น 27 ท่าน
4. พัฒนาหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในสังกัดมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (ม.อ.) จังหวัดสงขลา เพื่อเป็นหน่วยบริหารจัดการความตกลงร่วม (Mutual Recognition Arrangement: MRA) ของมาตรฐานการตรวจประเมินและรับรองห้องปฏิบัติการปลอดภัยในรูปแบบ Peer Evaluation ซึ่งพบว่าศูนย์บริหารจัดการความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ มีความพร้อมในการขึ้นทะเบียนที่ระดับคะแนนร้อยละ 100
5. จัดประชุมถอดบทเรียนและแลกเปลี่ยนเรียนรู้การตรวจประเมินและรับรองห้องปฏิบัติการในรูปแบบ Peer Evaluation โดยเป็นการจัดในรูปแบบเสวนาซึ่งสามารถถอดบทเรียนที่สำคัญจากผู้ตรวจประเมิน จำนวน 47 คน ได้ว่า (1) ผู้ตรวจประเมินที่ดีต้องมีความรู้ความเข้าใจถูกต้องและแม่นยำ และการตรวจประเมินนั้นจะให้ความรู้แบบเพื่อนช่วยเพื่อน รวมไปถึงช่วยหาวิธีหรือทางออกที่เหมาะสมให้กับห้องปฏิบัติการ (2) ควรกำหนดระดับความคาดเคลื่อนที่ยอมรับได้ (Materiality) โดยระบุเปอร์เซ็นต์ให้ชัดเจน เพื่อลดความผิดพลาดในการตรวจประเมินห้องปฏิบัติการ
6. จัดประชุมเชิงปฏิบัติการในการทำฉันทามติ (Consensus) โดยมีผู้ตรวจประเมินเข้าร่วมประชุม จำนวน 47 คน การประชุมได้พิจารณาเกณฑ์การตรวจประเมินห้องปฏิบัติการในรูปแบบ Peer Evaluation ตามข้อกำหนดพื้นฐาน ESPReL Checklist จำนวน 137 ข้อ พบว่า ข้อตกลงเกณฑ์การตรวจประเมินในการทำฉันทามติของโครงการ Peer Evaluation: Phase 3 มีการอ้างอิงจากโครงการ Peer Evaluation: Phase 2 จำนวน 9 หัวข้อ ได้แก่ 2.1.1 ระบบบันทึกข้อมูล 2.2.3 ข้อกำหนดสำหรับการจัดเก็บสารกัดกร่อน 2.2.6 ข้อกำหนดสำหรับการจัดเก็บสารที่ไวต่อปฏิกิริยา 2.2.7 ภาชนะบรรจุภัณฑ์และฉลากสารเคมี 3.1.1 ระบบบันทึกข้อมูล 3.1.2 การรายงานข้อมูล 3.3 การบำบัดและกำจัดของเสีย 5.1.5 การใช้ประโยชน์จากรายงานการบริหารความเสี่ยง และ 6.3 มีการให้ความรู้พื้นฐานแก่หัวหน้าห้องปฏิบัติการ
7. ติดตามความก้าวหน้าของหน่วยบริหารจัดการความตกลงร่วม (MRA) ของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่และมหาวิทยาลัยขอนแก่น พบว่า มหาวิทยาลัยเชียงใหม่และมหาวิทยาลัยขอนแก่นมีความพร้อมในการขึ้นทะเบียนเป็นหน่วย MRA ที่ระดับคะแนนร้อยละ 100

จากการดำเนินงานโครงการตรวจประเมินและรับรองห้องปฏิบัติการในรูปแบบ Peer Evaluation: Phase 3 ส่งผลให้เกิดการตื่นตัวของนักวิจัย เจ้าหน้าที่ และผู้บริหาร ในระดับสถาบันอุดมศึกษา หน่วยงานภาครัฐ และรัฐวิสาหกิจมากยิ่งขึ้น ในการพัฒนาและยกระดับความปลอดภัยของห้องปฏิบัติการตามมาตรฐานระบบตรวจประเมินและรับรองห้องปฏิบัติการในรูปแบบ Peer Evaluation และส่งผลให้เกิดเครือข่ายความร่วมมือในการขับเคลื่อนตามนโยบายและการขับเคลื่อนด้านความปลอดภัยของห้องปฏิบัติการที่เกี่ยวกับสารเคมี ทำให้การดำเนินงานยกระดับความปลอดภัยของห้องปฏิบัติการขยายเป็นวงกว้างอย่างต่อเนื่อง

เป็นโครงการที่พัฒนาระบบการตรวจประเมินและรับรองมาตรฐานความปลอดภัยของห้องปฏิบัติการที่มีประสิทธิภาพ และมีการปฏิบัติใช้จริงจากหน่วยงานภาครัฐ และมหาวิทยาลัยทั่วประเทศ

SDG6: CLEAN WATER AND SANITATION

SDG12: RESPONSIBLE CONSUMPTION AND PRODUCTION

ยุทธศาสตร์ที่ 3Policy Advocacy, Leaders in Professional/Academic Services and Excellence in Capacity Building for Sustainable Development Goals

มหาวิทยาลัยและหน่วยงานภาครัฐที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับโครงการ 56 แห่ง

1. กรมควบคุมมลพิษ
2. กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข
3 จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
4 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน
5 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตบางเขน
6 มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
7 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี
8 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี บางขุนเทียน
9 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ
10 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ วิทยาเขตปราจีนบุรี
11 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก วิทยาเขตบางพระ
12 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล ธัญบุรี
13 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์
14 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช พื้นที่ทุ่งใหญ่
15 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน
16 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตสุรินทร์
17 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี
18 มหาวิทยาลัยแม่โจ้
19 มหาวิทยาลัยแม่โจ้ วิทยาเขตชุมพร
20 มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
21 มหาวิทยาลัยขอนแก่น
22 มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตพัทลุง
23 มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต
24 มหาวิทยาลัยนเรศวร
25 มหาวิทยาลัยนครพนม
26 มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์
27 มหาวิทยาลัยบูรพา
28 มหาวิทยาลัยบูรพา วิทยาเขตจันทบุรี
29 มหาวิทยาลัยพะเยา
30 มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
31 มหาวิทยาลัยมหิดล
32 มหาวิทยาลัยรังสิต
33 มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี
34 มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบูรณ์
35 มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร
36 มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา
37 มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร
38 มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา
39 มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด
40 มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา
41 มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์
42 มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง
43 มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี
44 มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์
45 มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์
46 มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
47 มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (องครักษ์)
48 มหาวิทยาลัยศิลปากร
49 มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
50 มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี
51 มหาวิทยาลัยสวนดุสิต
52 มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ
53 มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
54 สถาบันพระบรมราชชนก
55 สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน)
56 สำนักงานตำรวจแห่งชาติ

6.3.1 : Wastewater treatment (ผลจากการดำเนินโครงการฯ กระตุ้นให้ห้องปฏิบัติการที่เข้าร่วมได้ ต้องปรับปรุงระบบบำบัดน้ำเสียเพื่อให้สามารถจัดการน้ำเสียจากห้องปฏิบัติการเคมีได้)

6.3.2 : Preventing water system pollution (ผลจากการดำเนินโครงการฯ สามารถช่วยลดปริมาณน้ำเสียที่เกิดจากห้องปฏิบัติการเคมีที่เข้าร่วมได้)

12.2.1 : Ethical sourcing policy

12.2.3 : Policy waste disposal - hazardous materials

(ผลจากการดำเนินโครงการฯ กระตุ้นให้ห้องปฏิบัติการที่เข้าร่วมได้ ต้องกำจัดสารเคมีที่หมดอายุ ด้วยบริษัทที่มีความเชี่ยวชาญด้านการจัดการสารเคมี และได้รับอนุญาตให้ประกอบกิจการดังกล่าวจากกรมโรงงานฯ)