หลักสูตรการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA)

• นางสาวรุ่งอรุณ ญาติบรรทุง, นางสุดารัตน์ ปิยสถิต
  สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
• ผศ.ดร.เรวดี โรจนกนันท์ สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
• รศ.ดร. คนางค์ คันธมธุรพจน์ มหาวิทยาลัยมหิดล
• รศ. ดร. ไกรชาติ ตันตระการอาภา มหาวิทยาลัยมหิดล
• รศ.ดร.วันเพ็ญ วิโรจนกูฏ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
• ผศ.ดร.กิตติชัย ดวงมาลย์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

หลักสูตรการประเมินความเสี่ยง และการจัดทำแผนปรับตัวต่อผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ระดับเมือง

• ดร.อัศมน ลิ่มสกุล, นายธีรพงษ์ เหล่าพงศ์พิชญ์ กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม
• ดร.ผกามาศ ถิ่นพังงา สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย

มหิดล ร่วมกับกรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม จัดฝึกอบรมหลักสูตรการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) เพื่อประกอบการขอใบอนุญาตเป็นผู้เชี่ยวชาญด้าน EIA และหลักสูตรการประเมินความเสี่ยง และการจัดทำแผนปรับตัวต่อผลกระทบ เพื่อเตรียมความพร้อมภาครัฐจัดทำแผนปรับตัวฯ ภายใต้ พรบ. Climate Change

การพัฒนาเศรษฐกิจและการขยายตัวของชุมชนเมือง และความเจริญเติบโตของภาคอุตสาหกรรมและบริการ รวมถึงการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการบริโภค ส่งผลให้มีการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรดิน น้ำ ป่าไม้ สัตว์ป่า ตลอดจนทรัพยากรแร่ธาตุ พลังงาน เกินศักยภาพ ปัญหามลพิษสิ่งแวดล้อมทวีความรุนแรงมากขึ้น เช่น
ปัญหาขยะมูลฝอย มลพิษทางน้ำ มลพิษทางอากาศ มลภาวะทางเสียง ส่งผลกระทบต่อการดำรงชีวิตและสุขภาพอนามัยของประชาชนอย่างต่อเนื่อง แต่สถานการณ์ทางด้านทรัพยากรธรรมชาติและคุณภาพสิ่งแวดล้อม มีแนวโน้มวิกฤติมากยิ่งขึ้น ทั้งนี้ เนื่องจากทิศทางวิธีป้องกันแก้ไขปัญหาดังกล่าวยังไม่สามารถตอบสนองต่อปัญหาที่เกิดขึ้นได้อย่างแท้จริง การป้องกันและแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมเป็นหน้าที่ของทุกภาคส่วนที่จะต้องร่วมมือกันในการแก้ไขปัญหา ดังนั้น เราจึงต้องมีเครื่องมือในการป้องกัน ควบคุม และจัดการปัญหาสิ่งแวดล้อมที่จะเกิดขึ้นจากการกระทำกิจกรรมทางเศรษฐกิจ การประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) เป็นเครื่องมือหนึ่งในการจัดการปัญหาสิ่งแวดล้อมที่จะเกิดขึ้นทั้งระยะสั้นและระยะยาว และการแสวงหาผลประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติเป็นการทำลายสิ่งแวดล้อมทั้งทางตรงและทางอ้อม นอกเหนือจากนั้น ยังส่งผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม ประชาชนทั่วไปได้รับผลกระทบโดยตรงจากการเกิดภัยพิบัติต่างๆ ดังนั้น ประชาชนจำเป็นต้องมีการตั้งรับ ปรับตัว และวางแผนเพื่อเตรียมพร้อมในการประเมินความเสี่ยงในพื้นที่ของตนเอง เพื่อลดความเสี่ยง และความเสียหายหากเกิดเหตุภาวะฉุกเฉิน เช่น น้ำท่วม ดินโคลนถล่ม ภัยแล้ง ปัญหาฝุ่นและหมอกควัน เป็นต้น ซึ่งปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้นล้วนส่งผลกระทบต่อสุขภาพและการดำรงชีวิตของประชาชนโดยรวม

ด้วยเหตุนี้ ศูนย์วิจัยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม ภายใต้การกำกับของกรมการเปลี่ยนแปลง สภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม ร่วมกับคณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เล็งเห็นถึงความสำคัญของการพัฒนาบุคลากรที่มีคุณภาพซึ่งสามารถจัดทำรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมที่ถูกต้องตามหลักวิชาการและมีจรรยาบรรณในวิชาชีพ จึงได้กำหนดจัดฝึกอบรมหลักสูตรการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (Environmental Impact Assessment : EIA) ระหว่างวันที่ 5 และ 7 มีนาคม 2568 อีกทั้ง ความสำคัญของการพัฒนาบุคลากรด้านการตั้งรับปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม จึงได้กำหนดจัดหลักสูตรการประเมินความเสี่ยงและการจัดทำแผนปรับตัวต่อผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ระดับเมือง ระหว่างวันที่ 27 และ 28 มีนาคม 2568

หลักสูตร EIA มีผู้สมัครทั้งสิ้น 1,082 คน โดยผ่านการคัดเลือกเข้ารับการอบรม 174 คน พิจารณาจากการนำไปใช้ประโยชน์ ประสบการณ์ทำงานที่เกี่ยวข้อง และสัดส่วนกลุ่มผู้เข้าร่วมจากหลากหลายหน่วยงาน ผลการประเมินการนำความรู้จากการฝึกอบรมที่ได้รับไปใช้ประโยชน์สำหรับการขอใบอนุญาตกับต่ออายุใบอนุญาตเป็นผู้จัดทำรายงานกการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด มีค่าเฉลี่ยรวมอยู่ที่ 3.62 คิดเป็นร้อยละ 90.48 ซึ่งจากกราฟแสดงให้เห็นว่าผู้เข้ารับการฝึกอบรมนำความรู้จากการฝึกอบรมที่ได้รับไปใช้ประโยชน์สำหรับการขอต่ออายุใบอนุญาตเป็นผู้จัดทำรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (รายเก่า) จำนวน 119 คน คิดเป็นร้อยละ 78.80 และนำความรู้จากการฝึกอบรมไปใช้ประโยชน์สำหรับขอใบอนุญาตเป็นผู้จัดทำรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม(รายใหม่) จำนวน 32 คน คิดเป็นร้อยละ 21.20 จึงแสดงให้เห็นว่าผลลัพธ์การอบรม คือ จำนวนบุคลากรคุณภาพที่มีความเข้าใจในการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมตามกรอบมาตรฐานของประเทศอย่างมีจริยธรรม

หลักสูตรการประเมินความเสี่ยงและการจัดทำแผนปรับตัวต่อผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ระดับเมือง มีผู้สมัครและผ่านเข้ารับการอบรมรวม 346 คน แบ่งเป็นบุคลากรจากภาครัฐ
ร้อยละ 50 และภาคส่วนอื่นร้อยละ 50 ผลการประเมินการนำความรู้จากการฝึกอบรมที่ได้รับไปใช้ประโยชน์ โดยร้อยละ 84.61 ซึ่งแสดงให้เห็นว่าผู้เข้ารับการฝึกอบรมส่วนใหญ่สามารถนำความรู้จากการเข้ารับฝึกอบรมในครั้งนี้ไปใช้ในการพัฒนาองค์ความรู้ของตนเองต่อการปฏิบัติงานให้เกิดประสิทธิภาพที่ดีขึ้น เพื่อเตรียมความพร้อมในการจัดทำแผนการประเมินความเสี่ยงและการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศระดับเมือง ภายใต้ข้อกำหนดของ พรบ. การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. ... ในจะประกาศในอนาคตอันใกล้นี้

ผู้จัดทำรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (รายเก่า) จำนวน 119 คน และนำความรู้จากการฝึกอบรมไปใช้ประโยชน์สำหรับขอใบอนุญาตเป็นผู้จัดทำรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (รายใหม่) จำนวน 32 คน จึงแสดงให้เห็นว่าผลลัพธ์การอบรม คือ จำนวนบุคลากรคุณภาพที่มีความเข้าใจในการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมตามกรอบมาตรฐานของประเทศอย่างมีจริยธรรม

บุคลากรที่มีองค์ความรู้การจัดทำแผนปรับตัวต่อผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ระดับเมือง จากภาครัฐส่วนท้องถิ่น 75 คน เพื่อไปประยุกต์ดำเนินการในท้องถิ่นที่ดูแลทั่วประเทศ บุคลากรคณาจารย์จากสถาบันการศึกษา 61 คน เพื่อนำความรู้ไปถ่ายถอดให้แก่นักศึกษา/นักเรียนในด้านการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และภาคเอกชน 98 คน เพื่อประยุกต์ความรู้ไปใช้ในองค์กรของตัวเอง

SDG13

SDG11, SDG14, SDG15

การอบรมเชิงปฏิบัติการด้านสิ่งแวดล้อมและการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ บูรณาการศาสตร์องค์ความรู้สหวิทยาการ สร้างบุคลากรด้านสิ่งแวดล้อมที่มีคุณภาพให้แก่ประเทศ

https://www.dcce.go.th/3178/

https://www.dcce.go.th/3192/

https://en.mahidol.ac.th/about/activities/2568/2637-2025-03-27-09-32-04

ยุทธศาสตร์ที่ 2 Innovative Education and Authentic Learning

หลักสูตรการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA)

• นางสาวรุ่งอรุณ ญาติบรรทุง, นางสุดารัตน์ ปิยสถิต
  สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
• ผศ.ดร.เรวดี โรจนกนันท์ สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
• รศ.ดร. คนางค์ คันธมธุรพจน์ มหาวิทยาลัยมหิดล
• รศ. ดร. ไกรชาติ ตันตระการอาภา มหาวิทยาลัยมหิดล
• รศ.ดร.วันเพ็ญ วิโรจนกูฏ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
• ผศ.ดร.กิตติชัย ดวงมาลย์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ 

หลักสูตรการประเมินความเสี่ยง และการจัดทำแผนปรับตัวต่อผลกระทบ
จากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ระดับเมือง

• ดร.อัศมน ลิ่มสกุล, นายธีรพงษ์ เหล่าพงศ์พิชญ์  กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม
• ดร.ผกามาศ ถิ่นพังงา สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย