EN Sustainable Development National Conference (ENSD Conference)
การประชุมวิชาการระดับชาติ การพัฒนาอย่างยั่งยืน เพื่อเป็นเวทีสำหรับนำเสนอผลงานทางวิชาการทั้งภาคบรรยายและภาคโปสเตอร์ อันจะเป็นการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ที่เกี่ยวกับการพัฒนาอย่างยั่งยืน (Sustainable Development) ระหว่างนักเรียน นิสิต นักศึกษา คณาจารย์ นักวิชาการ บุคลากรสายสนับสนุน รวมถึงผู้สนในทั่วไป
การศึกษาผลกระทบของความหนาแน่นจราจรต่อคุณภาพอากาศในพื้นที่กรุงเทพมหานคร
มลพิษทางอากาศ โดยเฉพาะฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 เป็นปัญหาสำคัญด้านสิ่งแวดล้อมและสาธารณสุขในกรุงเทพมหานคร งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความหนาแน่นของการจราจรกับระดับ PM2.5 ในพื้นที่เขตเมือง 6 เขต รวมถึงศึกษาปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม ได้แก่ อุณหภูมิ ความชื้นสัมพัทธ์ และความเร็วลม งานวิจัยนี้ได้กำหนดช่วงเวลาเก็บข้อมูล ระหว่างเดือนพฤศจิกายน 2567 – เดือนมกราคม 2568 ผลการศึกษาด้วยการวิเคราะห์การถดถอยเชิงเส้น (Linear Regression) และการหาค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ (Correlation Coefficient) พบว่ามีเพียงพื้นที่เขตราชเทวี ที่สามารถยืนยันสมมุติฐานที่ว่า มีความสัมพันธ์เชิงเส้นตรง ระหว่าง ความหนาแน่นของจราจร และปริมาณฝุ่น PM2.5 ในระดับความเชื่อมั่นที่ 95% พื้นที่ที่เหลือพบความสัมพันธ์ในระดับน้อยถึงปานกลาง แม้ว่ากราฟแสดงการถดถอยเชิงเส้นจะให้ค่า R-square มากกว่า 0 แต่ยังมีความสัมพันธ์เชิงเส้นในระดับต่ำ ผลการศึกษายังได้ยืนยันทฤษฎีที่ว่า พื้นที่ซึ่งมีลมกระโชกแรง จะมีความหนาแน่นของฝุ่น PM2.5 ในระดับต่ำ ในขณะที่ความสัมพันธ์ระหว่างความชื้นและปริมาณฝุ่น PM2.5 หรืออุณหภูมิและปริมาณฝุ่น PM2.5 ยังไม่อาจหาข้อสรุปที่ชัดเจนได้ ผลการวิจัยเชิงคุณภาพด้วยการสำรวจความเห็นของผู้ที่อยู่ในพื้นที่เป้าหมาย เป็นการยืนยันความเห็น หรือ ความรู้สึกของ ประชาชนต่อสาเหตุของการเกิดฝุ่น PM2.5 รวมถึงแนวทาง หรือมาตรการที่ต้องการให้รัฐบาลเข้ามาแก้ไขอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อ ป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชน ซึ่งรวมถึงความเสี่ยงต่อโรคระบบทางเดินหายใจและโรคหัวใจและหลอดเลือด โดยผู้ตอบ แบบสอบถามทั้งหมด มีความกังวลต่อมลพิษทางอากาศ โดยเฉพาะ PM2.5 และรู้สึกว่าความหนาแน่นของจราจรส่งผลต่อปริมาณ ฝุ่น PM2.5 งานวิจัยนี้ชี้ให้เห็นว่าการบริหารจัดการจราจรและการลดการปล่อยมลพิษจากเครื่องยนต์ดีเซลในพื้นที่เมือง สามารถช่วยลดระดับมลพิษทางอากาศได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสนับสนุนการกำหนดนโยบายด้านสิ่งแวดล้อมและสาธารณสุขอย่างยั่งยืน
Natural Resource and Environmental Management and Policy
ความหนาแน่นของการจราจร
พื้นที่เขตเมือง
เอกพสิษฐ์ จาตุธนานันท์
Copyright (c) 2026 EN Sustainable Development National Conference (ENSD Conference)
การพัฒนาสู่ระบบดิจิทัลในการจัดเลี้ยงการประชุมคณะกรรมการประจำคณะ: การวิเคราะห์เชิงประจักษ์ด้านความชอบ สุขภาพ และเป้าหมายของการพัฒนาที่ยั่งยืน
การศึกษาวิจัยนี้มุ่งวิเคราะห์การเปลี่ยนผ่านสู่ระบบดิจิทัลในการจัดเลี้ยงในการประชุมคณะกรรมการประจำคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เพื่อแก้ปัญหาความไม่สมมาตรของข้อมูลและขยะอาหารผ่านการประยุกต์ใช้ Google Sheet ในการจองอาหารล่วงหน้าแบบเรียลไทม์ โดยบูรณาการร่วมกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ด้านสุขภาพ (SDG 3) นวัตกรรม (SDG 9) และการสร้างหลักประกันให้มีรูปแบบการผลิตและการบริโภคที่ยั่งยืน (SDG 12) จากการวิจัยเชิงปฏิบัติการและวิเคราะห์ข้อมูลย้อนหลัง 15 ครั้ง (n = 497) ด้วยภาษา Python พบว่าตำแหน่งงานมีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการเลือกอาหารอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P-value < 0.001) โดยกลุ่มผู้บริหารนิยมอาหารอิ่มท้อง (ซาลาเปา/ขนมจีบ ร้อยละ 50.3) กลุ่มอาจารย์นิยมความสะดวก (แซนวิช ร้อยละ 69.0) ขณะที่กลุ่มสายสนับสนุนให้ความสำคัญกับสุขภาพและความหลากหลาย ระบบดิจิทัลนี้ช่วยให้พยากรณ์ความต้องการได้แม่นยำ 100% จนสามารถลดขยะอาหารให้เหลือศูนย์ (Zero Waste) พร้อมเสนอแนะการใช้กลไก "การสะกิด" (Nudging) ผ่านสถาปัตยกรรมการเลือกในระบบดิจิทัลเพื่อเพิ่มสัดส่วนการบริโภคเมนูสุขภาพ ซึ่งปัจจุบันอยู่ที่ร้อยละ 14 ให้สูงขึ้น งานวิจัยนี้จึงเป็นแบบอย่างในการใช้เทคโนโลยีเพื่อยกระดับองค์กรสู่ความยั่งยืนและการจัดการทรัพยากรที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูลอย่างมีประสิทธิภาพ
การเปลี่ยนผ่านสู่ระบบดิจิทัล
เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs)
การจัดการขยะอาหาร
สถาปัตยกรรมการเลือก
การจัดเลี้ยงในองค์กร
บทบาทผู้ช่วยพยาบาลในการดูแลผู้ป่วยถูกล่วงละเมิดทางเพศในหน่วยตรวจผู้ป่วยนอกนรีเวช โรงพยาบาลรามาธิบดี
นอกนรีเวชโรงพยาบาลรามาธิบดี ให้ความสำคัญกับการพัฒนาการดูแลผู้ป่วยกลุ่มนิติเวช โดยมีผู้ช่วยพยาบาลซึ่งเป็นกำลังสำคัญในการสนับสนุนรักษามาตรฐานห่วงโซ่การคุ้มครองพยานหลักฐาน (Chain of Custody) การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินกระบวนการปฏิบัติงานในการสนับสนุนการเก็บวัตถุพยานทางนิติเวชให้มีความถูกต้อง รวดเร็ว และประเมินความพึงพอใจของบุคลากรต่อระบบที่พัฒนาขึ้นโดยใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการร่วมกับการพัฒนาคุณภาพ (CQI) ภายใต้วงจร PDCA ในช่วงปี พ.ศ. 2566 - มกราคม 2569 กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย ผู้ป่วย 16 ราย และบุคลากรทางการแพทย์ 8 ราย คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่นวัตกรรม ″Forensic Kit″ คู่มือปฏิบัติงาน และแบบสอบถามความพึงพอใจแบบมาตรส่วนประมาณค่า 5 ระดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย และร้อยละ ผลการศึกษาพบว่า หลังการใช้นวัตกรรม ระยะเวลาเฉลี่ยในการเตรียมอุปกรณ์ลดลงจากเดิมเฉลี่ย 15 นาที ลดเหลือ 3นาที (ลดลงร้อยละ 80) และอัตราความครบถ้วนถูกต้องของการจัดการพยานหลักฐานเท่ากับร้อยละ 100 บุคลากรทางการแพทย์มีความพึงพอใจต่อกระบวนการใหม่ในระดับดีมากทุกด้าน สรุปการพัฒนานวัตกรรมดังกล่าวช่วยยกระดับมาตรฐานนิติเวชคลินิกเพิ่มประสิทธิภาพการปฏิบัติงานและสนับสนุนการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมอย่างรวดเร็วและเป็นธรรม ซึ่งสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDG 16) Sexual assault is a critical public health issue that causes severe physical and psychological impacts on victims. Outpatient Gynecology Unit, Ramathibodi Hospital. Therefore play an essential role in providing comprehensive care for survivors of sexual assault, with practical nurse serving as a key professional group in this multidisciplinary process. Objective: To study and develop a nursing practice process that supports physicians in conducting physical examinations and forensic evidence collection efficiently and promptly. Methods: This study applied the PDCA (Plan-Do-Check-Act) cycle to develop a standardized workflow, emphasizing the process included the development of a standardized “Sexual Assault Kit” and clearly defined work instruction (WI). core components included preparation of forensic equipment, proper examination positioning (such as lithotomy or frog-leg positions) to reduce of a third person (Chaperone), and management of evidence custody (Chain of Custody) in accordance with forensic principles. Results: After system implementation, the average time required for equipment preparation and physician assistance was reduced by more than 15 minutes, decreasing to only 5-10 minutes. Staff confidence practice increased. Statistical data collected between 2023 and 2026 from 16 cases demonstrated 100% accuracy in evidence handling and documentation. The process was implemented and documentation. The process was implemented alongside psychological support for patients and compassionate communication, which helped reduce anxiety and psychological trauma during the acute phase. Conclusion: The proactive role of systematically trained practical nurse significantly enhances the efficiency of the forensic examination process and improves the quality of life of survivors. This approach aligns with the “Real World Impact” concept of ENSD and contributes to building a safe and peaceful society, corresponding to SDG 16: social and public health sciences
ผู้ป่วยที่ถูกล่วงละเมิดทางเพศ
วิเคราะห์ความคุ้มค่าการติดตั้งอินเวอร์เตอร์ ส้าหรับมอเตอร์ส่งน้้าระบายความร้อนชิลเลอร์ประจ้าอาคารเฉลิมพระเกียรติ 50 พรรษา
บทความนี้ เสนอการศึกษาวิเคราะห์ความคุ้มค่าการติดตั้งอินเวอร์เตอร์ สำหรับมอเตอร์ส่งน้ำระบายความร้อนชิลเลอร์ ปัจจุบันระบบปรับอากาศอาคารเฉลิมพระเกียรติ 50 พรรษา คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นระบบปรับอากาศแบบรวมศูนย์ขนาดใหญ่ โดยใช้ระบบคูลลิ่งทาวเวอร์ในการระบายความร้อนของชิลเลอร์ ซึ่งการส่งน้ำด้านระบายความร้อนไปยังคูลลิ่งทาวเวอร์ใช้มอเตอร์ ขนาด 100 แรงม้า มีขนาดกำลังไฟฟ้า 75 กิโลวัตต์ ทำงานต่อเนื่องเฉลี่ย 13 ชั่วโมง/วัน ใช้พลังงานไฟฟ้า 352,872 กิโลวัตต์/ชั่วโมง/ปี คิดเป็นจำนวนเงินทั้งสิ้น 1,654,969.68 บาทต่อปี โดยระบบระบายความร้อนด้วยน้ำทำงานเต็มพิกัด (Full-load) ต่อเนื่องเป็นระยะเวลานาน ซึ่งเกินความจำเป็นของระบบระบายความร้อน ทำให้มีค่าการสูญเสียพลังงานส่วนเกิน และเป็นสาเหตุให้ระบบทำงานไม่มีประสิทธิภาพ จากปัญหาดังกล่าวเพื่อให้เหมาะสมต่อการใช้งานผู้จัดทำได้ศึกษาและออกแบบติดตั้งอินเวอร์เตอร์ สำหรับมอเตอร์ส่งน้ำระบายความร้อนชิลเลอร์ พบว่าการใช้พลังงานไฟฟ้าหลังติดตั้งอยู่ที่ 176,904 กิโลวัตต์/ชั่วโมง/ปี คิดเป็นจำนวนเงิน 829,679.76 บาทต่อปี จึงเห็นได้ว่าสามารถลดการใช้พลังงานไฟฟ้าได้ถึง 175,968 กิโลวัตต์/ชั่วโมง/ปี คิดเป็นจำนวนเงิน 825,289.92 บาทต่อปี คิดเป็นร้อยละ 49.87 โดยโครงการใช้เงินลงทุนติดตั้งอินเวอร์เตอร์ 1 ชุด รวมเป็นเงิน 1,364,250 บาท มีระยะคืนทุนที่ 1.7 ปี การติดตั้งอินเวอร์เตอร์สามารถลดปริมาณการใช้พลังงานไฟฟ้าของระบบปรับอากาศ ช่วยลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และการปรับปรุงภาพลักษณ์ขององค์กรในการดำเนินงานที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งสอดคล้องตามนโยบายการจัดการพลังงานและสิ่งแวดล้อมการพัฒนาอย่างยั่งยืน
การจัดการเสียงรบกวนจากการจราจรในสวนสาธารณะเขตเมืองพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อตรวจวัดและประเมินเสียงรบกวนจากการจราจรในสวนสาธารณะเขตเมืองพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล ตลอดจนศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อค่าระดับเสียง เพื่อเสนอแนวทางที่เหมาะสมในการควบคุมระดับเสียงบริเวณสวนสาธารณะเขตเมืองพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล โดยงานวิจัยได้กำหนดสวนสาธารณะในพื้นที่จังหวัดกรุงเทพมหานคร ประกอบด้วย สวนเฉลิมพระเกียรติสมเด็จย่า พุทธมณฑลสาย 2 และสวนลุมพินี โดยตรวจวัดเสียงและเก็บข้อมูลค่าระดับเสียงด้วยเครื่องวัดเสียง NL52 Class I กำหนดจุดตรวจวัดเสียงบริเวณเส้นทางการจราจรและจุดตรวจวัดระดับเสียงพื้นฐาน ในช่วงเวลา 8.30 น. ถึง 16.30 น. เป็นเวลา 8 ชั่วโมง และเปรียบเทียบค่าระดับเสียงที่เกิดขึ้นในวันธรรมดาและวัดหยุด และนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์โดยเปรียบเทียบกับค่ามาตรฐานระดับเสียงและคำนวณระดับการรบกวน พบว่า ค่าระดับเสียงเฉลี่ยใกล้เส้นทางจราจร ณ จุดที่มีพุ่มไม้เล็กน้อยและจุดที่มีพุ่มไม้หนาแน่นของสวนเฉลิมพระเกียรติสมเด็จย่า พุทธมณฑลสาย 2 ในวันธรรมดาและวันหยุด มีค่าน้อยกว่าค่าระดับเสียงเฉลี่ยใกล้เส้นทางจราจร ณ จุดที่มีพุ่มไม้เล็กน้อยและจุดที่มีพุ่มไม้หนาแน่นของสวนลุมพินี ในวันธรรมดาและวันหยุด และพบว่า ค่าระดับการรบกวนของสวนเฉลิมพระเกียรติสมเด็จย่า พุทธมณฑลสาย 2 และสวนลุมพินี ทั้งในวันธรรมดาและวันหยุดไม่เกินค่ามาตรฐาน นอกจากนี้ ค่าระดับเสียงเฉลี่ย ณ จุดที่มีพุ่มไม้หนาแน่นของทั้ง 2 สวน มีค่าน้อยกว่าค่าระดับเสียงเฉลี่ย ณ จุดที่มีพุ่มไม้เล็กน้อย จึงแสดงให้เห็นว่า ต้นไม้ในสวนสาธารณะ พื้นที่สีเขียว มีส่วนช่วยในการลดระดับเสียงรบกวนจากการจราจรพื้นที่เขตเมืองได้ The research aims to measure and evaluate traffic noise in urban public parks in Bangkok and its metropolitan area, and to investigate factors influencing sound pressure levels to propose appropriate methods for controlling noise levels in urban parks of the Bangkok metropolitan region. This study selected parks in Bangkok, consisting of Princess Mother Memorial Park, Phutthamonthon Sai 2, and Lumphini Park. Noise measurements and sound pressure level were collected using an NL-52 Class I sound level meter. Sampling areas for measurements were established along traffic routes and at background locations. Monitoring was conducted from 8:30 a.m. to 4:30 p.m. for 8 hours, and noise levels were compared between weekdays and weekends. The obtained data were analyzed by comparing with the Thailand noise standard in order to provide guidelines. The results found that Time Weighted Average near traffic routes areas with little bushes and areas with dense bushes of Princess Mother Memorial Park, Phutthamonthon Sai 2, on weekdays and holidays are less than Time Weighted Average near traffic routes in areas with little bush and dense bush in Lumphini Park on weekdays and holidays. And the Noise Level of Princess Mother Memorial Park, Phutthamonthon Sai 2, and Lumphini Park Both on weekdays and holidays did not exceed the standard values. In addition, the Time Weighted Average at dense bushes in both parks were slightly lower than the Time Weighted Average at dense bushes, therefore, shows that Trees in parks help reduce traffic noise levels.
การตรวจวัดเสียง
สวนสาธารณะเขตเมือง
ชินชาต เรืองสุวรรณ
ธรรมรัตน์ พุทธไทย
นวพร กาญจนศิรานนท์
เพียงใจ พีระเกียรติขจร
แคปซูลนิ่มจากโปรตีนเปลือกทุเรียน เสริมจุลินทรีย์พรีไบโอติก
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาแคปซูลนิ่มจากโปรตีนที่สกัดจากเปลือกทุเรียน ซึ่งเป็นวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรที่มีศักยภาพสูงในการนำมาเพิ่มมูลค่า โดยแคปซูลดังกล่าวได้รับการเสริมด้วยพรีไบโอติกเพื่อพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่ส่งเสริมสุขภาพลำไส้ การศึกษาครอบคลุมถึงกระบวนการสกัดโปรตีนจากเปลือกทุเรียน การขึ้นรูปแคปซูลนิ่มด้วยกระบวนการทางเทคโนโลยีอาหาร การเคลือบพรีไบโอติกบนผิวแคปซูล รวมถึงการประเมินคุณสมบัติทางกายภาพ เคมี และจุลชีววิทยา นอกจากนี้ยังได้ศึกษาความคงตัวของพรีไบโอติกภายใต้สภาวะจำลองของระบบทางเดินอาหาร ผลการศึกษาพบว่าแคปซูลนิ่มที่พัฒนาขึ้นมีคุณสมบัติทางกายภาพที่เหมาะสม โดยมีค่าความแข็งเฉลี่ย 13.8 ± 1.1 นิวตัน และใช้เวลาในการแตกตัวต่ำกว่า 7 นาที ในด้านองค์ประกอบทางเคมี พบว่าแคปซูลมีปริมาณโปรตีนเฉลี่ยร้อยละ 17.5 และมีความชื้นต่ำกว่าร้อยละ 11 ซึ่งช่วยยืดอายุการเก็บรักษา คุณสมบัติดังกล่าวแสดงให้เห็นถึงศักยภาพที่โดดเด่นของโปรตีนจากเปลือกทุเรียนในการใช้เป็นวัสดุทดแทนเจลาตินจากสัตว์ได้อย่างเหมาะสม พฤติกรรมการปลดปล่อยของพรีไบโอติกภายใต้สภาวะจำลองของกระเพาะอาหารและลำไส้ พบว่าแคปซูลสามารถคงสภาพและเพิ่มประสิทธิภาพในการนำส่ง Fructooligosaccharides (FOS) ได้เป็นอย่างดี นอกจากนี้ การศึกษาในหลอดทดลอง (in vitro) ยังพบว่าแคปซูลนิ่มสามารถส่งเสริมการเจริญเติบโตของ Lactobacillus acidophilus และ Bifidobacterium lactis ได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) ดังนั้น แคปซูลนิ่มจากโปรตีนเปลือกทุเรียนเสริมพรีไบโอติกจึงมีศักยภาพสูงในการเป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งช่วยส่งเสริมสุขภาพลำไส้ และสะท้อนถึงแนวทางการพัฒนานวัตกรรมอาหารที่ยั่งยืน This article presents to develop soft capsules from protein extracted from durian peels, an agricultural waste material with potential for value-added utilization, and enriched with prebiotics to create a dietary supplement that promotes gut health. This study covered protein extraction from durian peels, soft capsule formation, prebiotic coating on the capsule surface, and the evaluation of physical, chemical, and microbiological properties, as well as the stability of prebiotics under simulated gastrointestinal conditions. The developed soft capsules exhibited suitable physical properties, with an average hardness of 13.8 ± 1.1 N and a dissolution time of less than 7 min. Chemically, the capsules contained an average protein content of 17.5% and moisture content below 11%, contributing to an extended shelf life and demonstrating the potential of durian peel protein as an effective alternative to animal-derived gelatin. Prebiotic release tests under simulated gastric and intestinal conditions showed that the capsules effectively preserved and enhanced the absorption of fructooligosaccharides (FOS). In vitro experiments further demonstrated that the soft capsules significantly promoted the growth of Lactobacillus acidophilus and Bifidobacterium lactis (p < 0.05). These results indicate that durian peel protein–based soft capsules enriched with prebiotics have strong potential as environmentally friendly dietary supplements that promote gut health. Moreover, this innovation reflects a sustainable food development approach aligned with the BCG Economy Model (Bio–Circular–Green Economy) through the use of bio-resources, agricultural waste valorization, and environmentally responsible production, as well as the Sustainable Development Goals (SDGs), particularly in the dimensions of health, innovation, responsible resource utilization, and environmental sustainability.
Sustainable agriculture and food security
โปรตีนเปลือกทุเรียน
ณัฐปภัสร์ แซ่หลี
ชโนทัย ลิ้มศุภากร
ฟิล์มเพคตินชีวภาพเสริมสมุนไพรไทยสำหรับยับยั้งเชื้อรา Cladosporium spp. ก่อโรคจากการแช่อาหารในตู้เย็น
การปนเปื้อนของเชื้อราในอาหารที่ถูกเก็บในตู้เย็นเป็นปัญหาสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพและความปลอดภัยของอาหาร โดยเฉพาะเชื้อราในสกุล Cladosporium spp. ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของการทำให้อาหารเกิดการเน่าเสีย งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินประสิทธิภาพของวัสดุบรรจุภัณฑ์เชิงรุก โดยใช้ฟิล์มเพคตินจากเปลือกทุเรียนมาเป็นวัสดุพลาสติกต้นแบบ ร่วมกับสารสกัดกระเทียม (Allium sativum) ซึ่งมีฤทธิ์ยับยั้งเชื้อรา เพื่อนำไปประยุกต์ใช้ในการยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อราในสภาวะการถูกเก็บรักษาในตู้เย็น ในการดำเนินการวิจัยเริ่มจากการสกัดสารจากกระเทียม และทดสอบฤทธิ์ยับยั้งเชื้อ Cladosporium spp. ในหลอดทดลอง (in vitro) จากนั้นนำสารสกัดที่มีประสิทธิภาพมาผสมกับฟิล์มเพคตินจากเปลือกทุเรียนเพื่อขึ้นรูปเป็นวัสดุต้นแบบ และประเมินประสิทธิภาพโดยใช้ขนมปังเป็นอาหารจำลอง ภายใต้สภาวะการเก็บรักษาในตู้เย็นเป็นระยะเวลา 7 วัน จากผลการทดลองนี้พบว่า ขนมปังที่เก็บในภาชนะที่มีฟิล์มเพคตินเสริมสารสกัดกระเทียมมีการเจริญเติบโตของเชื้อราน้อยกว่าชุดควบคุมอย่างชัดเจน โดยในวันที่ 7 พบปริมาณโคโลนีเพียง 25 cfu/g ขณะที่ชุดควบคุมมีปริมาณโคโลนีสูงถึง 110 cfu/g นอกจากนี้ การแผ่กระจายของโคโลนีในชุดทดลองเกิดขึ้นช้ากว่า ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า ฟิล์มเพคตินจากเปลือกทุเรียนที่เสริมสารสกัดกระเทียมมีศักยภาพในการยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อรา Cladosporium spp. และสามารถนำไปพัฒนาเป็นวัสดุบรรจุภัณฑ์อาหารเพื่อยืดอายุการเก็บรักษาและเพิ่มความปลอดภัยของอาหารต่อผู้บริโภคได้
สารสกัดกระเทียม
การยับยั้งเชื้อรา
ปภาวิน ภักดีรักษ์พงศ์
ปัจจัยความสาเร็จของการขับเคลื่อนงานด้านเด็กและเยาวชนสู่ความเป็นเลิศอย่างยั่งยืน: กรณีศึกษาแผนยุทธศาสตร์สภาเด็กและเยาวชนจังหวัดเชียงใหม่ พ.ศ. 2568 2572
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์และนำเสนอปัจจัยความสำเร็จของการขับเคลื่อนงานด้านเด็กและเยาวชน สู่ความเป็นเลิศอย่างยั่งยืน โดยใช้กรณีศึกษา คือ แผนยุทธศาสตร์สภาเด็กและเยาวชนจังหวัดเชียงใหม่ พ.ศ. 2568 2572 ซึ่งเป็นสภาเด็กและเยาวชนต้นแบบ ประจำปี 2568 ของกรมกิจการเด็กและเยาวชนแห่งเดียวและแห่งแรกในประเทศไทย โดยเป็นการศึกษาค้นคว้าจากเอกสารแผนยุทธศาสตร์สภาเด็กและเยาวชนจังหวัดเชียงใหม่ พ.ศ. 2568 – 2572 การสำรวจ (Survey Research) และการสัมภาษณ์ (Interview) พบว่า บุคลากรสภาเด็กและเยาวชนจังหวัดเชียงใหม่ได้ดำเนินการปฏิบัติ ตามแผนยุทธศาสตร์สภาเด็กและเยาวชนจังหวัดเชียงใหม่ พ.ศ. 2568 2572 อย่างต่อเนื่อง เนื่องจากแผนยุทธศาสตร์ดังกล่าว มีวิสัยทัศน์ ตัวชี้วัด และแนวทางการดำเนินงานที่ชัดเจน สามารถดำเนินการได้จริง รวมทั้งมีแผนปฏิบัติการและแผนงานโครงการ ที่ตอบสนองแผนยุทธศาสตร์เป็นประจำทุกปี นอกจากนี้ แผนยุทธศาสตร์ดังกล่าวมีความยืดหยุ่น และสามารถปรับเปลี่ยนได้ ตามบริบทและสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไป Success Factors for Advancing the Children and Youth Development System toward Sustainable Excellence: A Case Study The Strategic Plan of Children and Youth Council of Chiang Mai aims to analyze and present the success factors for advancing the children and youth development system toward sustainable excellence, which the Strategic Plan of Children and Youth Council of Chiang Mai for the period (2025 - 2029), as a case study. Children and Youth Council of Chiang Mai has been recognized as the first and only model Children and Youth Council in Thailand for the year 2025 by the Department of Children and Youth. The study is based on a review of the Strategic Plan of Children and Youth Council of Chiang Mai, 2025 - 2029 combined with survey research and interviews. The findings reveal that the personnel of Children and Youth Council of Chiang Mai have continuously implemented the strategic plan as intended. This continuity is attributed to the plan’s clear vision, well-defined performance indicators, and explicit implementation guidelines that are practical and achievable. In addition, the strategic plan is supported by concrete action plans and annual programs and projects that are consistently aligned with the strategic objectives. Furthermore, the strategic plan demonstrates flexibility and adaptability.
สภาเด็กและเยาวชน
The Children and Youth Development System
ทัศนคติที่มีต่อบริการขนส่งที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมของผู้บริโภคกลุ่มเจเนอเรชัน Yและเจเนอเรชัน Z
ปัญหาการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากภาคการขนส่งเป็นสาเหตุสำคัญของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และสร้างแรงกดดันต่อระบบสิ่งแวดล้อม งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาทัศนคติของผู้บริโภคต่อการเลือกใช้บริการขนส่งที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โดยเปรียบเทียบทัศนคติระหว่างผู้บริโภคกลุ่มเจเนอเรชัน Y และเจเนอเรชัน Z ด้วยสถิติ Independent Samples t-test และหาความสัมพันธ์ระหว่างทัศนคติและแนวโน้มการเลือกบริการขนส่งที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมด้วยสถิติ Chi-square test โดยเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 378 คน ด้วยแบบสอบถามออนไลน์ ผลการวิจัยพบว่า ผู้บริโภคให้ความสำคัญกับปัจจัยความรวดเร็วในการขนส่ง ราคาขนส่ง และความปลอดภัยของสินค้าเป็นหลัก โดยกลุ่มเจเนอเรชัน Z เลือกใช้บริการขนส่งสินค้าที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมเฉลี่ยร้อยละ 19.4 มากกว่ากลุ่มเจเนอเรชัน Y (14.8%) ส่วนการเปรียบเทียบทัศนคติพบว่า กลุ่มเจเนอเรชัน Z เห็นว่าการเลือกบริการขนส่งที่ลดการปล่อยมลพิษช่วยเพิ่มคุณค่าทางจิตใจมากกว่ากลุ่มเจเนอเรชัน Y อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p≤0.05) ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์พบว่า ในกลุ่มเจเนอเรชัน Z ทัศนคติด้านการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและด้านการใช้พลังงานสะอาดมีความสัมพันธ์กับแนวโน้มการเลือกบริการขนส่งที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p≤0.05) ซึ่งแตกต่างจากกลุ่มเจเนอเรชัน Y ที่ให้ความสำคัญกับทัศนคติด้านการปล่อยมลพิษและด้านค่าบริการขนส่งที่เพิ่มขึ้นกับแนวโน้มการเลือกบริการขนส่งที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p≤0.10) ดังนั้นทัศนคติต่อแนวโน้มการเลือกบริการขนส่งมีความแตกต่างระหว่างกลุ่มเจเนอเรชัน ซึ่งสามารถนำไปใช้ในการออกแบบแนวทางส่งเสริมบริการขนส่งที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมได้ตรงกลุ่มเป้าหมายมากขึ้น Greenhouse gas emissions from the transportation sector are among the major to climate change and exert pressure on environmental systems. This study aims to examine consumer attitudes toward the selection of environmentally friendly transportation services by comparing attitudes between Generation Y and Generation Z consumers using Independent Samples t-test and the relationship between attitudes and potential on choosing environmentally friendly transportation services using Chi-square test. Data were collected from a sample of 378 respondents using an online survey. Findings indicate consumers prioritize speed of delivery, shipping costs, and product safety primarily. Generation Z choose environmentally friendly transportation services (19.4%), which is higher than Generation Y (14.8%). Regarding attitude comparisons, Generation Z perceived choosing lower-emission transportation services as providing psychological value significantly greater than Generation Y (p≤0.05). Correlation analysis revealed that among Generation Z, attitudes towards greenhouse gas emissions and clean energy use were significantly associated with the potential on choosing environmentally friendly transportation services (p≤0.05). This differed from Generation Y, who significantly placed importance on attitudes towards pollution and increased transportation costs, in relation to the potential on choosing environmentally friendly transportation services (p≤0.10). Therefore, attitudes toward transportation service choices differ between generations, which can be used to design more targeted and environmentally friendly transportation promotion strategies.
นวัตกรรมโฟมยางพาราเสริมจุลินทรีย์ Bacillus subtilis บำบัดน้ำเสียในโรงงานอุตสาหกรรม
ปัญหามลพิษทางน้ำจากการปล่อยน้ำเสียของโรงงานอุตสาหกรรมส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาสูตรโฟมยางพาราเสริมจุลินทรีย์ Bacillus subtilis ที่เหมาะสม และ 2) เปรียบเทียบประสิทธิภาพในการบำบัดน้ำเสียระหว่างโฟมยางพาราเสริมจุลินทรีย์ B. subtilis และโฟมยางพาราปกติ ผลการศึกษาพบว่า ประสิทธิภาพการบำบัดน้ำเสียเพิ่มขึ้นเมื่อความหนาแน่นของโฟมยางพาราลดลง โดยโฟมยางพาราเสริมจุลินทรีย์ B. subtilis ที่มีความหนาแน่นในช่วง 0.16–0.17 g/cm3 มีประสิทธิภาพสูงที่สุด ซึ่งสามารถลดค่า BOD ได้ร้อยละ 75 และลดค่า COD ได้ร้อยละ 70 ในขณะที่โฟมยางพาราปกติสามารถลดค่า BOD ได้ร้อยละ 60 และลดค่า COD ได้ร้อยละ 50 เมื่อวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติพบว่า โฟมยางพาราเสริมจุลินทรีย์ B. subtilis มีประสิทธิภาพในการบำบัดน้ำเสียสูงกว่าโฟมยางพาราปกติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) แสดงให้เห็นว่านวัตกรรมโฟมยางพาราเสริมจุลินทรีย์ B. subtilis เป็นแนวทางที่มีประสิทธิภาพในการปรับปรุงคุณภาพน้ำเสียอุตสาหกรรมให้เป็นไปตามมาตรฐานสิ่งแวดล้อม Wastewater treatment in the industrial sector has become a significant and escalating pollution challenge in the present day. The discharge of effluent from various industrial production processes contains diverse contaminants, including organic matter, acids, bases, and various chemicals. These pollutants lead to the degradation of receiving water bodies, which significantly impacts both the environment and public health in both direct and indirect ways. The objective of this study was to develop a natural rubber foam reinforced with Bacillus subtilis for industrial wastewater treatment. This microorganism possesses specialized properties that assist in degrading organic matter, reducing toxicity, and restoring wastewater to a normal state before it is discharged into natural water resources. This research focused on developing an optimal formulation for natural rubber foam integrated with Bacillus subtilis and comparing its treatment efficiency against conventional foam. The findings revealed that the BOD removal efficiency increased as the density of the rubber foam decreased. Specifically, the removal efficiency for industrial wastewater using the microbial-reinforced foam reached 75% for BOD and 70% for COD, whereas the standard rubber foam achieved only 60% BOD removal. Statistical analysis confirmed that the Bacillus subtilis-reinforced foam performed significantly better than the standard foam (p < 0.05). It was further determined that foam with a density ranging from 0.16 to 0.17 grams per cubic centimeter (g/cm3) provided the highest treatment efficacy for industrial wastewater. In conclusion, this research demonstrates the superior effectiveness of Bacillus subtilis-reinforced natural rubber foam in treating industrial effluent and successfully establishes the most suitable formulation for practical application
น้ำเสียอุตสาหกรรม
การบำบัดทางชีวภาพ
การพัฒนาวิธีตรวจหาแบคทีเรียประจาถิ่นแบบรวดเร็วด้วยเทคนิคเทคโนโลยีชีวภาพโมเลกุล เพื่อการควบคุมที่มีประสิทธิภาพในระบบบาบัดนาเสีย
ปัญหาตะกอนบวม ซึ่งเกิดจากการเจริญอย่างเกินสมดุลของแบคทีเรียกลุ่มเส้นใย ส่งผลให้การแยกตะกอนจุลินทรีย์ในระบบบำบัดน้ำเสียแบบตะกอนเร่ง มีประสิทธิภาพลดลง การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ระบุชนิดแบคทีเรียที่ไม่เป็นเส้นใยในระบบบำบัดน้ำเสียอุตสาหกรรมจริงด้วยเทคนิคเทคโนโลยีชีวภาพโมเลกุล และ 2) ทดสอบศักยภาพของแบคทีเรียที่ไม่เป็นเส้นใยที่คัดแยกได้ ในการควบคุมปัญหาดังกล่าว ศึกษาโดยเก็บตัวอย่างตะกอนจากระบบบำบัดที่กำลังประสบปัญหาตะกอนบวม นำมาเพาะเลี้ยงและคัดแยกเชื้อแบคทีเรีย จากนั้นนำมาวิเคราะห์ลักษณะสัณฐานวิทยาและระบุชนิดแบคทีเรียที่ไม่เป็นเส้นใยโดยการวิเคราะห์ลำดับยีน 16S rRNA ขั้นตอนต่อไปนำแบคทีเรียที่ไม่เป็นเส้นใยจากตะกอนที่มีเสถียรภาพดี เพื่อเสริมเข้าสู่ระบบปฏิกรณ์ชีวภาพจำลองที่มีการเหนี่ยวนำให้เกิดตะกอนบวม ผลการศึกษาพบว่า เชื้อที่คัดแยกได้มีลักษณะโคโลนีสีขาวขุ่น ผิวเรียบ ขอบเรียบ ผลการย้อมแกรมพบเป็นแท่งสั้นสีม่วงเรียงตัวเป็นสายสั้นๆ การวิเคราะห์ลำดับยีน 16S rRNA ระบุว่าเป็น คือ Bacillus cereus strain 1 และการเสริมแบคทีเรียที่ไม่เป็นเส้นใยที่คัดแยกได้สามารถช่วยลดสัดส่วนของแบคทีเรียเส้นใย ทำให้ค่าดัชนีปริมาตรตะกอนลดลงอย่างมีนัยสำคัญ และเพิ่มประสิทธิภาพการตกตะกอนของตะกอนจุลินทรีย์ได้ สรุปได้ว่า แนวทางบูรณาการที่ผสมผสานการวินิจฉัยเชิงโมเลกุลกับการควบคุมโดยชีววิธีนี้ เป็นกลยุทธ์ที่มีศักยภาพสูงและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ในการป้องกันและแก้ไขปัญหาตะกอนบวมได้อย่างจำเพาะเจาะจง อีกทั้งยังช่วยเพิ่มเสถียรภาพในการดำเนินงานและยกระดับคุณภาพน้ำทิ้งของระบบบำบัดน้ำเสียอุตสาหกรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพ Sludge bulking, caused by the overgrowth of filamentous bacteria, severely impairs the solid-liquid separation efficiency in activated sludge systems. This study aimed to (1) identify the causative filamentous bacteria in a full-scale industrial wastewater treatment plant using molecular biotechnology techniques, and (2) evaluate the potential of isolated non-filamentous bacteria for controlling and suppressing this problem. The research was conducted by collecting sludge samples from a treatment system experiencing bulking. The samples were cultured, and bacteria were isolated. Morphological analysis and 16S rRNA gene sequencing were employed to identify the dominant filamentous species. Subsequently, non-filamentous bacteria, isolated from well-settling sludge, were introduced as a bioaugmentation agent into laboratory-scale bioreactors where bulking had been induced. The results demonstrated that the augmentation with the selected non-filamentous bacteria effectively reduced the proportion of filamentous bacteria. This led to a significant decrease in the Sludge Volume Index (SVI) and a marked improvement in the sludge settleability. In conclusion, the integrated strategy combining molecular-based diagnosis with biological control presents a highly promising and environmentally friendly approach. It offers a targeted solution for preventing and remediating sludge bulking, thereby enhancing operational stability and improving the effluent quality of industrial wastewater treatment systems.
การพัฒนาเครื่องมือสาหรับดักจับไมโครพลาสติกในแหล่งนาโดยอาศัยการตกตะกอนและการแยกด้วยวัสดุแม่เหล็ก
ปัญหาไมโครพลาสติกเป็นวิกฤตด้านสิ่งแวดล้อมที่ส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศ และสุขภาพของมนุษย์ เนื่องจากไมโคร พลาสติกมีขนาดเล็กกว่า 5 มิลลิเมตร จึงสามารถแพร่กระจายและปนเปื้อนในแหล่งน้ำได้อย่างกว้างขวาง และยากต่อการกำจัด งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาเครื่องต้นแบบสำหรับดักจับไมโครพลาสติกในแหล่งน้ำ โดยอาศัยหลักการตกตะกอนร่วมกับการแยกด้วยวัสดุแม่เหล็ก ในการศึกษานี้ได้ศึกษาปริมาณของอนุภาคแม่เหล็ก (Fe3O4) ที่ผ่านการปรับผิวด้วยสารอินทรีย์กรดลอริก (Lauric acid) เพื่อเพิ่มความสามารถในการดักจับไมโครพลาสติก จากการศึกษาพบว่าวัสดุที่สังเคราะห์ได้สามารถดักจับไมโครพลาสติกได้ โดยเมื่อเพิ่มปริมาณของอนุภาคแม่เหล็กจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการดักจับไมโครพลาสติก โดยมีประสิทธิภาพสูงสุดที่ 97.9 % เมื่อใช้อนุภาคแม่เหล็ก 50 มิลลิกรัม งานวิจัยนี้ได้มีการออกแบบเครื่องมือใช้ร่วมกับอนุภาคแม่เหล็กในการดักจับไมโครพลาสติก เพื่อนำเสนอแนวทางใหม่ในการจัดการปัญหาไมโครพลาสติกในแหล่งน้ำที่มีประสิทธิภาพ สามารถแยกออกมาได้ด้วยแม่เหล็กและใช้ซ้ำได้เพื่อช่วยลดต้นทุน และสามารถพัฒนาเป็นระบบบำบัดน้ำในอนาคต ซึ่งจะช่วยลดความเสี่ยงจากไมโครพลาสติกต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของมนุษย์ได้อย่างยั่งยืน Microplastic pollution is a critical environmental issue that poses significant risks to ecosystems and human health. Due to their small size (less than 5 mm), microplastics can widely disperse and contaminate aquatic environments, making them difficult to remove. This study aimed to develop a prototype device for capturing microplastics in water sources by employing a sedimentation process combined with magnetic separation. In this study, the effect of the amount of surface-modified magnetic particles (Fe3O4) with lauric acid on microplastic capture efficiency was investigated. The results demonstrated that the synthesized magnetic material was effective in capturing microplastics. An increase in the amount of magnetic particles led to higher removal efficiency, with a maximum of 97.9% achieved using 50 mg of magnetic particles. Furthermore, a prototype device integrated with the magnetic particles was designed for microplastic removal. This approach presents a novel and efficient method for managing microplastic contamination in water sources. The captured microplastics can be easily separated using a magnetic field, and the magnetic particles can be reused, reducing operational costs. This system also shows strong potential for future development as a water treatment technology, contributing to the sustainable reduction of microplastic-related risks to the environment and human health.
บทความงานวิจัย Oral Presentation / นำเสนอโดยไม่ส่งfull paper
การศึกษาแนวทางการขนส่งที่ยั่งยืนสาหรับผู้เดินทาง กรณีโครงการมหาวิทยาลัยสีเขียวของมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางการจัดการขนส่งอย่างยั่งยืนในมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีโดยการใช้รถขนส่งมวลชนไฟฟ้าที่ให้บริการฟรีภายในมหาวิทยาลัย (Electric Buses) การศึกษาอาศัยทฤษฎีปฏิบัติการ (Social Practice Theory) ในการประเมินความต้องการและความพึงพอใจของผู้เดินทาง การเก็บข้อมูลดำเนินการผ่านการจัดสนทนากลุ่ม (Focus group) 2 กลุ่ม คือ กลุ่มที่สนใจจะเปลี่ยนมาใช้บริการรถไฟฟ้า และ กลุ่มที่ใช้ยานพาหนะส่วนบุคคล (ไม่สนใจจะเปลี่ยนมาใช้บริการรถไฟฟ้า) ผลการศึกษาผู้เดินทางทั้ง 2 กลุ่ม พบว่า ผู้เดินทางส่วนมากเห็นข้อดีของรถขนส่งมวลชนไฟฟ้า และผู้เดินทางบางส่วนมีความสนใจที่จะใช้บริการ โดยประเด็นที่ต้องให้ความสำคัญที่จะช่วยให้ผู้เดินทางสนใจใช้บริการรถไฟฟ้ามากขึ้น ได้แก่ การติดตั้งสิ่งอำนวยความสะดวกเพื่อความปลอดภัยและความสะดวกสบายของผู้โดยสาร การให้ข้อมูลรายละเอียดการเส้นทางที่ให้บริการ การจัดระบบรถเดินรถมีความน่าเชื่อถือและครอบคลุมพื้นที่ มีระยะเวลาและความถี่ในการให้บริการที่เพียงเพียงพอ และการให้บริการต้องมี “ความปลอดภัยบนท้องถนน” “ความเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม” “การประหยัดค่าใช้จ่าย” “อิสรภาพในการเดินทาง” และ “ความผ่อนคลาย” ในการใช้รถขนส่งมวลชนไฟฟ้าที่ในมหาวิทยาลัยที่ตอบสนองความต้องการของผู้เดินทาง จะส่งผลดีในการช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ลดความคับคั่งของการจราจร และการลดอุบัติเหตุ ดังนั้นการพัฒนาโครงการรถขนส่งมวลชนไฟฟ้าภายในมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีจึงเป็นแนวทางที่เหมาะสมในการพัฒนาการขนส่งอย่างยั่งยืนภายในมหาวิทยาลัย เพื่อการลดก๊าซเรือนกระจก ซึ่งหากดำเนินการร่วมกับแนวทางแก้ปัญหาโดยอาศัยธรรมชาติเป็นฐาน (Nature-based Solutions; NbS) จะมีความสอดคล้องกับการพัฒนาเป็นมหาวิทยาลัยคาร์บอนต่ำสีเขียว This research aims to study sustainable transportation management approaches in Ubon Ratchathani University (UBU) using free electric buses. The study applies the Social Practice Theory to assess the needs and requirements of commuters. Data was collected through two focus groups: 1) commuters interested in switching to electric buses and 2) commuters using private vehicles (not interested in using electric buses) in 2021. The results from both focus groups showed that most commuters recognized the benefits of electric buses, and some were interested in using them. Key design considerations for electric bus systems to increase the number of commuters include installing safety and comfort amenities, providing detailed route information, establishing a reliable and comprehensive bus network, and ensuring sufficient service frequency and timing. In other words, commuters looked for "road safety," "environmental friendliness," "cost-effectiveness," "freedom of travel," and "relaxation" experiences. Implementing electric buses within the university that meet commuter requirements will contribute to reduced greenhouse gas emissions, decreased traffic congestion, and reduced accidents. Therefore, developing an electric mass transit project within UBU is a suitable approach to developing sustainable transportation and aligns with the development of a green university.
การพัฒนาเม็ดไฮโดรเจลชีวภาพร่วมกับเม็ดไบโอชาจากเปลือกมังคุดเพื่อดูดซับไมโครพลาสติกจากการซักผ้าโพลีเอสเตอร์
ไมโครพลาสติกจากเสื้อผ้าโพลีเอสเตอร์ที่หลุดออกมาในกระบวนการซักผ้าเป็นแหล่งกาเนิดมลพิษที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมทางน้า โครงงานนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาเม็ดไฮโดรเจลชีวภาพร่วมกับเม็ดไบโอชาที่ผลิตจากเปลือกมังคุดเพื่อใช้เป็นวัสดุดูดซับไมโครพลาสติกจากน้าซักผ้า โดยเม็ดไฮโดรเจลชีวภาพพัฒนามาจากพอลิเมอร์ธรรมชาติ และเม็ดไบโอชาผลิต จากเปลือกมังคุดด้วยกระบวนการไพโรไลซิส ซึ่งเป็นการเพิ่มมูลค่าให้กับวัสดุเหลือใช้จากการเกษตร โดยศึกษาประสิทธิภาพ การดูดซับไมโครพลาสติกในน้าทิ้งจากการซักผ้าโพลีเอสเตอร์ การเปรียบเทียบการใช้เม็ดไฮโดรเจลชีวภาพร่วมกับเม็ดไบโอชาจากเปลือกมังคุดและใช้ร่วมกัน ผลการทดลองพบว่าการใช้เม็ดไฮโดรเจลชีวภาพ ร่วมกับเม็ดไบโอชาสามารถลดปริมาณ ไมโครพลาสติกในน้าซักผ้าได้สูงกว่าการใช้วัสดุเพียงชนิดเดียว เนื่องจากโครงสร้างรูพรุนและพื้นผิว ที่เพิ่มขึ้นส่งผลให้เกิด การดักจับไมโครพลาสติกได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผลการศึกษานี้แสดงให้เห็นว่าเม็ดไฮโดรเจลชีวภาพทางานร่วมกับเม็ดไบโอชาจากเปลือกมังคุดมีศักยภาพในการประยุกต์ ใช้เป็นวัสดุดูดซับไมโครพลาสติกในกระบวนการปล่อยน้าทิ้งจากการซักผ้า และสามารถเป็นแนวทางหนึ่งในการลดปัญหามลพิษทางแหล่งน้า พร้อมทั้งเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs) รวมถึงกรอบแนวคิด เศรษฐกิจ BCG (Bio-Circular-Green Economy)
การใช้เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศในการประเมินความเสี่ยงของการเปลี่ยนแปลงค่าดัชนีพรรณพืช รอบโบราณสถานในเขตพื้นที่อุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาท จังหวัดอุดรธานี
การวิจัยนี้เป็นการศึกษารูปแบบผสม มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์เชิงบูรณาการการเปลี่ยนแปลงของดัชนีพรรณพืชจากภาพถ่ายดาวเทียม Sentinel 2 ร่วมกับการประเมินความเสี่ยงต่อโบราณสถาน และการวิเคราะห์ปัจจัยเชิงพหุมิติด้านกฎหมาย กายภาพ และสังคม ในเขตพื้นที่อุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาท จังหวัดอุดรธานี มีระยะเวลาในการวิจัยตั้งแต่เดือนมิถุนายน-เดือนธันวาคม พุทธศักราช 2568 โดยมีเครื่องในการวิจัย คือ 1) โปรแกรม SNAP 2) แบบประเมินความเสี่ยง 3) แบบสำรวจภาคสนาม และ 4) แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง ซึ่งวิเคราะห์ข้อมูลเชิงสำรวจในรูปแบบ Factor Analysis และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพในรูปแบบ Content Analysis ผลการวิจัย 1. การเปลี่ยนแปลงของดัชนีพรรณพืชจากการวิเคราะห์ภาพถ่ายดาวเทียม Sentinel 2 พบว่า โบราณสถานที่เป็นพื้นที่ให้นักท่องเที่ยวเข้าชมมีทั้งหมด 28 แห่ง โดยมีค่าดัชนีพรรณพืชโดยรอบลดลงจากการประเมินหลังการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก ดังนี้ ระดับมากที่สุดมีจำนวน 16 แห่ง ระดับมาก 5 แห่ง ระดับปานกลาง 4 แห่ง ระดับน้อย 2 แห่ง และระดับน้อยที่สุด 1 แห่ง 2. การวิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงของค่าดัชนีพรรณพืช พบว่า 1) มิติกฎหมาย พระราชบัญญัติโบราณสถาน (ฉบับที่ 2) พุทธศักราช 2535 ยังไม่ครอบคลุมประเด็นเชิงสิ่งแวดล้อมจึงควรเพิ่มในหมวดที่ 1 มาตราที่ 14 คือ ห้ามไม่ให้ผู้ใดกระทำกิจกรรม หรือประพฤติตน อันก่อให้เกิดความเสียหายต่อสิ่งแวดล้อมรอบโบราณสถาน 2) มิติกายภาพ พื้นที่มีลักษณะเป็นดินร่วนปนทรายและหินตะกอนจึงส่งผลต่อความสามารถในการเจริญเติบโตของพืชพรรณทำให้ค่าดัชนีพรรณพืชลดลง และ 3) มิติสังคม การเพิ่มขึ้นของกิจกรรมการท่องเที่ยวหลังการขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก รวมถึงการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรโดยชุมชนทำให้มีแนวโน้มลดลงของค่าดัชนีพรรณพืช
Environmental Information & Geo-Informatics Technology
ภาพถ่ายดาวเทียม Sentinal 2
ไบโอชาร์จากเปลือกมังคุด ทางเลือกในการปรับปรุงดินและลดการสะสมของเชื้อโรคในดิน
การเสื่อมโทรมของดินและปัญหาดินเป็นกรดเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการเกษตรของประเทศไทย ขณะเดียวกันการผลิตมังคุดก่อให้เกิดเปลือกมังคุดจำนวนมากซึ่งยังไม่ได้รับการใช้ประโยชน์อย่างเต็มที่ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อผลิตไบโอชาร์จากเปลือกมังคุดด้วยกระบวนการไพโรไลซิสภายใต้สภาวะออกซิเจนจำกัดที่อุณหภูมิประมาณ 450 องศาเซลเซียส และศึกษาผลของการเติมไบโอชาร์ต่อสมบัติของดิน ได้แก่ ค่าความเป็นกรด–ด่าง (pH) และอัตราการซึมน้ำของดิน โดยกำหนดอัตราการเติมไบโอชาร์ที่ร้อยละ 0, 2, 5 และ 10 และบ่มดินเป็นเวลา 28 วัน ผลการทดลองพบว่า การเติมไบโอชาร์ส่งผลให้ค่าความเป็นกรด–ด่างของดินเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจนตามปริมาณที่เติม โดยอัตราร้อยละ 10 ให้ค่าการปรับปรุง pH สูงสุด จากค่าเฉลี่ย 5.32 เป็น 6.18 นอกจากนี้ การเติมไบโอชาร์ในอัตราร้อยละ 2 และ 5 ช่วยเพิ่มอัตราการซึมน้ำของดินได้ดีที่สุด เมื่อเทียบกับกลุ่มควบคุม ขณะที่อัตราร้อยละ 10 แม้ช่วยเพิ่มความสามารถในการอุ้มน้ำ แต่ทำให้อัตราการซึมน้ำลดลงเล็กน้อย สรุปได้ว่า ไบโอชาร์จากเปลือกมังคุดมีศักยภาพในการใช้เป็นวัสดุปรับปรุงดิน โดยเฉพาะในดินกรด ซึ่งอัตราการเติม ร้อยละ 5 ให้ผลสมดุลที่เหมาะสมทั้งด้านการปรับค่า pH และการเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการน้ำในดิน การศึกษานี้แสดงให้เห็นถึงแนวทางการเพิ่มมูลค่าวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตร และสนับสนุนการพัฒนาเกษตรกรรมอย่างยั่งยืน
รวิชญ์ ชัยพานิชย์
อดุลย์สมาน สุขแก้ว
การวิเคราะห์คุณสมบัติทางกายภาพของวัสดุคอมโพสิตพอลิเมอร์เสริมแรงด้วยกากเต้าหู้เพื่อผลิตร่ม
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณสมบัติทางกายภาพของวัสดุคอมโพสิตพอลิเมอร์เสริมกากเต้าหู้ โดยมุ่งวิเคราะห์ความทนทานต่อความร้อนและการซึมผ่านของน้้า เพื่อน้ามาเปรียบเทียบกับวัสดุร่มชนิดโพลีเอสเตอร์และไนลอน และประเมินความเหมาะสมในการน้าไปใช้เป็นส่วนประกอบของร่มที่มีความทนทานและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม วิธีการทดลองประกอบด้วยการทดสอบความร้อนที่อุณหภูมิ 100°C เป็นเวลา 96 ชั่วโมง และการวิเคราะห์การดูดซึมน้้าในช่วงเวลา 1, 3 และ 6 ชั่วโมง ผลการทดลองพบว่าวัสดุคอมโพสิตมีการเปลี่ยนรูปอยู่ในช่วง 1–3% และแรงดึงลดลงประมาณ 5–10% ภายใต้ความร้อนสูง ขณะที่โพลีเอสเตอร์คงรูปได้ดีและไนลอนมีการนิ่มตัวเล็กน้อย ส่วนผลการซึมผ่านน้้าพบว่าวัสดุคอมโพสิตมีค่าน้้าซึมผ่านเฉลี่ย 2–5% สูงกว่าโพลีเอสเตอร์ (<1%) แต่ต่้ากว่าไนลอน (≈4.5%) และมีการบวมบริเวณขอบเล็กน้อย ผลลัพธ์สะท้อนว่าวัสดุคอมโพสิตพอลิเมอร์เสริมกากเต้าหู้มีศักยภาพเป็นวัสดุส้าหรับผลิตร่มที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม แม้ต้องปรับปรุงด้านความเสถียรต่อความร้อนและการดูดซึมน้้าเพิ่มเติม แต่สามารถเป็นแนวทางพัฒนาผลิตภัณฑ์จากวัสดุเหลือทิ้งในอุตสาหกรรมอาหารได้อย่างยั่งยืน This research aims to study the physical properties of polymer composites reinforced with tofu waste. The study focuses on heat resistance and water permeability. The results are compared with polyester and nylon materials to evaluate their suitability for use in durable and environmentally friendly umbrella components. The experimental methodology involved thermal exposure testing at 100 °C for 96 hours and water absorption analysis at time intervals of 1, 3, and 6 hours. The experimental results indicated that the composite material exhibited deformation in the range of 1-3% and a tensile strength reduction of approximately 5-10% under high heat. In contrast, polyester maintained good dimensional stability, while nylon showed slight softening. Regarding water permeability, the composite material showed an average water permeation rate of 2-5%, which is higher than polyester (<1%) but lower than nylon (≈ 4.5%), and exhibited minor swelling at the edges. The results reflect that the tofu residue-reinforced polymer composite has the potential to be an eco-friendly material for umbrella production. Although further improvements are needed in terms of thermal stability and water absorption resistance, this provides a sustainable pathway for developing products from waste materials in the food industry.
กุญพิชชา ภัทรชยางกูร
นันท์นภัส คันธฬิกา
สาแลฮ๊ะ ดีซะเอ๊ะ
ฤทธิ์ต้านเชื้อก่อฝี Staphylococcus aureus และฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระด้วยแผ่นแปะไฮโดรเจลจากเปลือกทุเรียนและสารสกัดจากเปลือกทับทิม
ฝีเกิดจากการติดเชื้อ โดยสาเหตุหลักมาจากเชื้อ Staphylococcus aureus ซี่งมักอาศัยอยู่บนผิวหนัง และเข้าสู่ร่างกายผ่านทางรูขุมขนหรือบาดแผลเล็กน้อยทำให้เกิดการอักเสบ แม้ว่าแผ่นแปะฝีเชิงพาณิชย์จะมีประสิทธิภาพในการกระตุ้นการรวมตัวของหนอง แต่บรรจุภัณฑ์มีส่วนที่ทำมาจากพลาสติกซึ่งส่งผลให้เกิดปัญหาการสะสมของพลาสติกที่ไม่ย่อยสลาย ซึ่งส่งผลกระทบต่อมนุษย์ในระยะยาว โครงงานนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาแผ่นแปะฝีที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมโดยใช้แผ่นไฮโดรเจลที่สกัดจากเปลือกทุเรียนซึ่งเป็นวัสดุเหลือใช้ทางเกษตร และเสริมสารสกัดในเปลือกทับทิมซึ่งมีพูนิคาลาจินและเอลลาจิก มีคุณสมบัติต้านฤทธิ์แบคทีเรียStaphylococcus aureus และต้านอนุมูลอิสระ จากการวิเคราะห์ด้วยวิธีบรอทไมโครไดลูชัน พบว่าพูนิคาลาจินสามารถยับยั้งเชื้อ Staphylococcus aureus ได้ และค้นพบเอลลาจิกผ่านการวิเคราะห์ด้วยสเปกโตรโฟโตเมตริก เนื่องจากค่าการดูดกลืนแสงอยู่ที่ 517 นาโนเมตรซึ่งสอดคล้องกับค่ามาตรฐาน แสดงถึงฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ การศึกษานี้ประสบความสำเร็จในการพัฒนาทางเลือกทางชีวภาพแทนแผ่นแปะฝีดั้งเดิม สามารถย่อยสลายได้ในธรรมชาติ มีคุณสมบัติต่อต้านแบคทีเรียและต้านอนุมูลอิสระ ขณะเดียวกันยังเสนอแนวทางดูแลสุขภาพผิวหนังและการรักษาฝีพร้อมทั้งลดปริมาณขยะพลาสติกซึ่งส่งผลดีต่อสภาพสิ่งแวดล้อมช่วยลดสภาวะโลกร้อน นอกจากนี้ แผ่นแปะฝีที่พัฒนาขึ้นยังมีศักยภาพในการต่อยอดเชิงพาณิชย์ เนื่องจากใช้วัตถุดิบจากธรรมชาติเเละวัสดุเหลือใช้ทางเกษตร สามารถพัฒนาและขยายขอบเขตการผลิต และยังสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs) Abscesses are caused by infections, primarily from the bacterium Staphylococcus aureus. This germ typically lives on the skin and enters the body through hair follicles or minor wounds, leading to inflammation. While commercial abscess patches are effective at drawing out pus, their packaging often contains plastic components. This contributes to the accumulation of non-biodegradable waste, which poses both direct and indirect long-term risks to human health and the environment. This project aims to develop an environmentally friendly abscess patch using a hydrogel derived from durian husks and enriched with pomegranate peel extract containing punicalagin and ellagic acid. These compounds are natural bioactive substances with antibacterial activity against Staphylococcus aureus and antioxidant properties. The hydrogel was extracted from durian husks, an agricultural waste material, while the pomegranate peel extract contributed to the inhibition of Staphylococcus aureus and free radical scavenging activity. Broth microdilution analysis showed that punicalagin was able to inhibit the growth of Staphylococcus aureus. In addition, ellagic acid was identified through spectrophotometric analysis, with an absorbance peak at 517 nm consistent with standard values, indicating its antioxidant activity. This study successfully developed a biocompatible alternative to traditional abscess patches. These patches are naturally biodegradable and possess potent antibacterial and antioxidant properties. This innovation offers a new approach to skin health and abscess treatment while simultaneously reducing plastic waste, which helps mitigate global warming and environmental pollution. Furthermore, the developed patches hold significant commercial potential. By utilizing natural raw materials and agricultural waste, the production process is highly scalable. This project also aligns with the Sustainable Development Goals (SDGs) by promoting sustainable consumption and environmental preservation.
การพัฒนาฟิล์มชีวภาพจากแป้งข้าวโพดผสมสารดูดกลิ่นจากชีวมวลเปลือกส้มโชกุนเพื่อยืดอายุการใช้งานบรรจุภัณฑ์อาหาร
ในปัจจุบันบรรจุภัณฑ์อาหารจากพลาสติกสังเคราะห์ก่อให้เกิดปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากย่อยสลายได้ยากและก่อให้เกิดขยะสะสมในระบบนิเวศ ฟิล์มชีวภาพจากพอลิเมอร์ธรรมชาติจึงเป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่ได้รับความสนใจอย่างแพร่หลาย งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาฟิล์มชีวภาพจากแป้งข้าวโพดผสมสารดูดกลิ่นที่ได้จากชีวมวลเปลือกส้มโชกุน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของบรรจุภัณฑ์อาหารและยืดอายุการเก็บรักษาอาหาร โดยใช้แป้งข้าวโพดเป็นพอลิเมอร์ธรรมชาติหลักร่วมกับสารพลาสติไซเซอร์ เพื่อช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นของฟิล์ม และเติมสารดูดกลิ่นจากเปลือกส้มโชกุนซึ่งผ่านกระบวนการเตรียมที่เหมาะสม ฟิล์มชีวภาพที่ได้ถูกนำไปศึกษาสมบัติเชิงกายภาพและสมบัติเชิงกล รวมถึงการประเมินความสามารถในการดูดซับกลิ่นและการประยุกต์ใช้กับบรรจุภัณฑ์อาหารตัวอย่าง ผลการศึกษาพบว่าฟิล์มชีวภาพที่พัฒนาขึ้นสามารถดูดซับกลิ่นไม่พึงประสงค์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และมีค่า pH อยู่ในช่วงประมาณ 4.5–5.5 ซึ่งสามารถช่วยลดการเสื่อมคุณภาพของอาหารได้ นอกจากนี้ ฟิล์มยังคงมีสมบัติเชิงกลที่เหมาะสมต่อการใช้งาน งานวิจัยนี้แสดงให้เห็นถึงศักยภาพของการพัฒนาบรรจุภัณฑ์อาหารที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และเป็นแนวทางหนึ่งในการเพิ่มมูลค่าให้กับของเหลือทิ้งทางการเกษตรอย่างยั่งยืน Currently, synthetic plastic food packaging remains a persistent environmental challenge due to its resistance to degradation and the resulting accumulation of waste in ecosystems. Consequently, biopolymer films derived from natural sources have emerged as a widely recognized alternative. This research aims to develop a bio-based film using corn starch incorporated with odor-absorbing agents derived from Shogun orange peel biomass to enhance packaging efficiency and extend the shelf life of food products. In this study, corn starch served as the primary natural polymer, with plasticizers added to improve film flexibility. The odor-absorbing agents from Shogun orange peels were prepared through an optimized process and integrated into the film matrix. The resulting bio-based films were evaluated for their physical and mechanical properties, as well as their odor-absorption capacity and practical application in food packaging samples. The results demonstrated that the developed bio-based film effectively absorbs unpleasant odors and maintains a pH range of approximately 4.5–5.5, which contributes to reducing food spoilage. Furthermore, the film exhibited mechanical properties suitable for practical use. This research highlights the potential of developing eco-friendly food packaging and provides a sustainable pathway for adding value to agricultural waste.
Bio-based film/Corn starch/Shogun orange peel/Biomass-derived odor absorber/Food packaging
ภวรัญชน์ ยอดแก้ว
ณัฐวุฒิ ศรีอัดชา
ฟิล์มชีวภาพจากเปลือกแตงโมตรวจสอบคุณภาพอาหาร
ปัจจุบันปัญหาขยะพลาสติกจากบรรจุภัณฑ์อาหารส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง จึงต้องพัฒนาบรรจุภัณฑ์ทางเลือกที่ย่อยสลายได้ทางชีวภาพและสามารถตรวจสอบคุณภาพอาหารได้ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อสกัดเพคตินสำหรับทำฟิล์มชีวภาพจากเปลือกแตงโมตรวจสอบคุณภาพอาหาร และค้นหาสภาวะที่เหมาะสมที่สุดในการสกัด 2) เพื่อสร้างฟิล์มชีวภาพจากเปลือกแตงโมตรวจสอบคุณภาพอาหารด้วยเพคตินที่สกัดออกมา และค้นหาสภาวะที่เหมาะสมที่สุดในการขึ้นรูปฟิล์ม 3) เพื่อทดสอบคุณสมบัติของฟิล์มชีวภาพจากเปลือกแตงโมตรวจสอบคุณภาพอาหาร และเปรียบเทียบประสิทธิภาพกับฟิล์มพลาสติก สำหรับใช้พัฒนาฟิล์มชีวภาพจากเปลือกแตงโมซึ่งเป็นวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตร ให้สามารถทำหน้าที่เป็นบรรจุภัณฑ์อัจฉริยะสำหรับตรวจสอบความสดของอาหารแบบเรียลไทม์ ผลการศึกษาพบว่าสภาวะที่เหมาะสมในการสกัดเพคตินคือการใช้สารละลายกรดไฮโดรคลอริกความเข้มข้น 0.1 mol/dm³ 100 cm³ และสารละลายเอทานอล 150 cm³ สำหรับสกัดเพคติน ฟิล์มชีวภาพที่เตรียมโดยใช้น้ำผึ้งเป็นตัวประสานในปริมาณ 3 g มีสมบัติเชิงกลดีและสามารถขึ้นรูปเป็นแผ่นฟิล์มได้อย่างมีเสถียรภาพ การเติมสารสกัดจากดอกอัญชัน ดอกต้อยติ่ง ดอกแพงพวย กะหล่ำปลีม่วง และสารจากธรรมชาติผสม ทำให้ฟิล์มเกิดการเปลี่ยนสีตามการเสื่อมคุณภาพของอาหาร ส่งผลให้สามารถตรวจสอบความสดของอาหารได้โดยไม่ต้องเปิดภาชนะบรรจุ ฟิล์มชีวภาพที่พัฒนาขึ้นมีความแข็งแรงใกล้เคียงกับฟิล์มพลาสติกทั่วไป แต่มีข้อได้เปรียบด้านการย่อยสลายได้ ลดการใช้พลาสติกสังเคราะห์ และเพิ่มมูลค่าให้วัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตร ดังนั้น ฟิล์มชีวภาพจากเปลือกแตงโมจึงมีศักยภาพในการประยุกต์ใช้เป็นบรรจุภัณฑ์อาหารอัจฉริยะที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
ผลของการแกรนูลเลชันต่อกระบวนการกำจัดธาตุอาหารทางชีวภาพ: สมรรถนะของกระบวนการและชุมชนจุลินทรีย์
ระบบตะกอนชีวภาพแบบแกรนูล (Granular Sludge; GS) เป็นเทคโนโลยีที่มีศักยภาพในการกำจัดสารอาหาร โดยระบบกำจัดฟอสฟอรัสทางชีวภาพแบบแกรนูล (Enhanced Biological Phosphorus Removal with Granular Sludge; EBPR-GS) ขึ้นอยู่กับสภาวะการเลี้ยงตะกอนและการเดินระบบ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินสมรรถนะของระบบ EBPR-GS ระหว่างระยะก่อนการก่อตัวของตะกอนแกรนูล (R1) และระยะหลังการก่อตัวของตะกอนแกรนูลที่เสถียร (R2) การทดลองดำเนินการในถังปฏิกรณ์แบบลำดับ (SBR) โดยลดรอบการทำงานจาก 12 ชั่วโมงเป็น 6 ชั่วโมง และลดระยะเวลาการตกตะกอนจาก 1 ชั่วโมงเหลือ 0.5 ชั่วโมง ส่งผลให้ภาระบรรทุกต่อหน่วยปริมาตรเพิ่มขึ้น ผลการทดลองพบว่าในระยะ R2 ประสิทธิภาพการกำจัด COD เพิ่มขึ้นจาก 85.5±4.2% เป็น 90.44±2.65% ขณะที่การกำจัดไนโตรเจนรวมลดลงจาก 69.81±7.43% เป็น 51.50±7.01% การกำจัดฟอสฟอรัสมีค่าใกล้เคียงกัน (64.56± 5.17–55.85± 6.04%) คุณสมบัติการตกตะกอนของชีวมวลดีขึ้นอย่างชัดเจน โดยค่า SVI5 ลดลงจาก 147 เป็น 30 mL/g และค่า SVI5/SVI30 เพิ่มขึ้นจาก 0.67 เป็น 0.98 ผลดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่าการลดระยะเวลาการตกตะกอนมีบทบาทสำคัญต่อการคัดเลือกชีวมวลที่มีความหนาแน่นสูงและเสถียร ส่งเสริมการพัฒนาโครงสร้างแกรนูลในระบบ R2 การวิเคราะห์ชุมชนจุลินทรีย์พบว่า Candidatus Competibacter (GAO) ลดลง (15.25%) และไม่ปรากฏในระยะ R2 ขณะที่กลุ่มที่เกี่ยวข้องกับการสร้าง EPS และโครงสร้างแกรนูล เช่น Comamonadaceae (6.20%), Pseudomonas (3.76%) และ Amaricoccus (4.83%) เพิ่มขึ้นรวมถึงการคงอยู่ของThauera และBurkholderiales ซึ่งเป็นกลุ่ม denitrifying phosphorus-accumulating organisms (DPAO) งานวิจัยนี้แสดงให้เห็นว่า R2ช่วยเพิ่มความเสถียรของระบบและเหมาะในระบบบำบัดน้ำเสียที่มีข้อจำกัดด้านพื้นที่และต้องการรองรับภาระบรรทุกสารอาหารที่ผันผวนในระยะยาว Granular sludge (GS) is a promising technology for nutrient removal, in which the performance of enhanced biological phosphorus removal with granular sludge (EBPR-GS) strongly depends on sludge cultivation conditions and operational strategies. This study aimed to evaluate the performance of an EBPR-GS system during the pre-granulation stage (GS-1) and the stable granulation stage (GS-2). The experiments were conducted in a sequencing batch reactor (SBR) by reducing the cycle time from 12 h to 6 h and shortening the settling time from 1 h to 0.5 h, thereby increasing the volumetric organic and nutrient loading rates. The results showed that in GS-2, COD removal efficiency increased from 83 ± 4.3% to 95.32 ± 3.2%, while total nitrogen removal improved from 51.9 ± 7.8% to 55.9 ± 8.3%. Phosphorus removal efficiencies remained comparable (58.9 ± 6.1–59.2 ± 5.5%). The settleability of the biomass improved markedly, with SVI5 decreasing from 147 to 30 mL/g and the SVI5/SVI30 ratio increasing from 0.67 to 0.98. These results indicate that shortening the settling time plays a key role in selecting dense and stable biomass, thereby promoting granule formation in the EBPR-GS system. Microbial community analysis revealed a decrease in Candidatus Competibacter (GAO) (15.25%) and its absence in GS-2, whereas microorganisms associated with extracellular polymeric substances (EPS) production and granule structure, including Comamonadaceae (6.20%), Pseudomonas (3.76%), and Amaricoccus (4.83%), became more prominent. In addition, the persistence of Thauera and members of Burkholderiales, which are considered denitrifying phosphorus-accumulating organisms (DPAOs), highlights the potential of granular structures to support stable nutrient removal. Overall, this study demonstrates that EBPR-GS enhances system stability and is suitable for wastewater treatment systems with limited space and fluctuating nutrient loadings.
ตะกอนชีวภาพแบบแกรนูล
การปรับปรุงประสิทธิภาพการใช้งานหัวหุ่นสาหรับยึดแบบจำลองฟัน
คลินิกวิทยาเอ็นโดดอนต์ โรงพยาบาลทันตกรรม เปิดให้บริการรักษาคลองรากฟันและรองรับการเรียนการสอนในการให้บริการผู้ป่วย โดยนักศึกษาต้องผ่านการฝึกทักษะด้วยกล้องจุลทรรศน์ร่วมกับหัวหุ่นและแบบจาลองฟันบนยูนิตทันตกรรมก่อนลงคลินิกปฏิบัติงานการรักษาผู้ป่วย บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อแก้ไขปัญหา พัฒนา และรองรับการเรียนการสอนอย่างมีประสิทธิภาพ จากปัญหาการชารุดของแผ่นยางรองแบบจาลองฟันส่งผลกระทบต่อความพร้อมใช้งานและประสิทธิภาพการฝึกปฏิบัติของนักศึกษาทันตแพทย์ ซึ่งการจัดซื้ออะไหล่ใช้เวลานานเนื่องจากต้องนาเข้าจากต่างประเทศและมีราคาสูง จึงได้ทาการแก้ไขปัญหาโดยปรับปรุงโดยใช้แผ่นปะเก็นยางที่มีคุณสมบัติและความหนาใกล้เคียงกันทดแทนแผ่นยางเดิมที่ชารุด ผลการปรับปรุงพบว่าแผ่นปะเก็นยางสามารถยึดติดได้มั่นคงรองรับแรงกดจากการปรับตั้งหัวหุ่นได้อย่างเหมาะสม ไม่ส่งผลกระทบต่อการใช้งานหรือความปลอดภัยของนักศึกษา รวมทั้งประหยัดค่าใช้จ่ายซึ่งสามารถลดค่าใช้จ่ายจากการจัดซื้ออะไหล่ได้ 193,200 บาท คิดเป็นร้อยละ 98.57 ผลการประเมินความพึงพอใจของนักศึกษาทันตแพทย์ผู้ใช้งานพบว่ามีความพึงพอใจมากกว่าร้อยละ 90 ซึ่งแนวทางการพัฒนา ปรับปรุง สะท้อนแนวทางต่อการพัฒนาคุณภาพงานบริการการเรียนการสอนอย่างมีประสิทธิภาพสอดคล้องการพัฒนาองค์กรอย่างยั่งยืน (Sustainability Organization Development) ด้านการรักษาและการบริหารทรัพยากร ความปลอดภัย และการพัฒนาองค์กรอย่างยั่งยืน (SDG 3 และ SDG 17) Clinical Endodontics Dental Hospital Opened root canal treatment services and supported teaching and learning in serving patients. Students must undergo microscopic skills training with mannequin heads and dental models on the dental unit before entering the clinic to treat patients. The purpose of this article is to solve problems, develop and support effective teaching and learning. The problem of defects of dental model rubber pads affects the availability and practice efficiency of dental students. The purchase of spare parts takes a long time because it has to be imported from abroad and the price is high. Therefore, the problem was improved by using rubber gaskets with similar properties and thickness to replace the original damaged rubber sheets. The results of the improvement showed that the rubber gasket can be firmly attached to the pressure from the adjustment of the mannequin head appropriately. It does not affect the use or safety of students, as well as saves costs, which can reduce the cost of purchasing spare parts. The results of the satisfaction assessment of dental students showed that they were more than 90% satisfied, which the development and improvement approach reflects the approach to improving the quality of teaching and learning services effectively in line with Sustainability Organization Development, resource preservation and management, safety, and sustainable organizational development (SDG 3 and SDG 17)
การบริหารทรัพยากร
คาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการผลิตยาเม็ด
วิกฤตการณ์การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศส่งผลให้อุตสาหกรรมยาทั่วโลกเผชิญแรงกดดันในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ซึ่งภาคสาธารณสุขมีสัดส่วนการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูง โดยอุตสาหกรรมยามีความเข้มข้นของคาร์บอนสูงกว่าอุตสาหกรรมยานยนต์ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ (Carbon Footprint Product: CFP) กรณีศึกษายาเม็ดเคลือบฟิล์ม HYDRA 50 FC (Lot No. 0124TH34) ขนาดบรรจุ 1,000,000 เม็ดต่อรุ่นการผลิต โดยใช้หลักการประเมินวัฏจักรชีวิต (Life Cycle Assessment: LCA) ตามมาตรฐาน ISO 14067 และแนวทางขององค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (TGO) ในขอบเขตแบบ Gate-to-Gate โดยมุ่งเน้นการเก็บข้อมูลปฐมภูมิจากบันทึกการผลิตจริง (Batch Processing Record) ครอบคลุมขั้นตอนการผสมแห้ง การตอกเม็ดยา และการเคลือบผิว ผลการวิเคราะห์เชิงวิศวกรรมพบว่า "จุดวิกฤต" (Hotspots) ของการปล่อยก๊าซเรือนกระจกมาจาก 2 ส่วนหลัก ได้แก่ 1) พลังงานไฟฟ้าในระบบควบคุมสภาวะแวดล้อม (HVAC) สำหรับห้องสะอาด Grade C/D ซึ่งคิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 40-60 ของการใช้ไฟฟ้าทั้งหมด และ 2) วัตถุดิบประเภทตัวยาสำคัญ (API) Hydralazine HCl ซึ่งมีค่าศักยภาพในการทำให้เกิดภาวะโลกร้อน (GWP) สูงกว่าสารเคมีทั่วไปถึง 25 เท่า นอกจากนี้ ข้อมูลจากการศึกษาชี้ให้เห็นว่าการเปลี่ยนผ่านสู่เทคโนโลยีการผลิตแบบต่อเนื่อง (Continuous Direct Compression: CDC) มีศักยภาพในการลดการใช้พลังงานได้ถึงร้อยละ 69 เมื่อเทียบกับระบบแบทช์ดั้งเดิม ผลจากการศึกษานี้ไม่เพียงแต่ช่วยระบุปริมาณคาร์บอนเทียบเท่าต่อหน่วยผลิตภัณฑ์ แต่ยังเป็นรากฐานสำคัญในการกำหนดเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero) และยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมยาไทยภายใต้โมเดลเศรษฐกิจ BCG The climate change crisis has intensified global pressure on the pharmaceutical industry to mitigate greenhouse gas (GHG) emissions. Globally, the healthcare sector accounts for 4.4% of total net emissions, with pharmaceutical manufacturing exhibiting a carbon intensity 55% higher than that of the automotive industry. This study aims to evaluate the Product Carbon Footprint (PCF) of a film-coated tablet, HYDRA 50 FC (Lot No. 0124TH34), with a production scale of 1,000,000 tablets per batch. The assessment utilizes the Life Cycle Assessment (LCA) methodology in accordance with ISO 14067 and the Thailand Greenhouse Gas Management Organization (TGO) guidelines, following a "Gate-to-Gate" system boundary. The research involves collecting primary activity data from actual Batch Processing Records (BPR), encompassing dry mixing, tableting, and film coating processes. Engineering analysis identifies primary "Hotspots" of GHG emissions: 1) electrical energy consumption from HVAC systems in Grade C/D cleanrooms, contributing 40-60% of total plant energy, and 2) the active pharmaceutical ingredient (API), Hydralazine HCl, which possesses a Global Warming Potential (GWP) up to 25 times higher than basic chemicals. Furthermore, the study indicates that transitioning to Continuous Direct Compression (CDC) technology offers a 69% reduction in energy consumption compared to traditional batch manufacturing. The findings of this study not only quantify the CO2 equivalent per functional unit but also provide a critical foundation for establishing Net Zero targets and enhancing the competitiveness of the Thai pharmaceutical industry under the Bio-Circular-Green (BCG) economic model.
ไหมขัดฟันจากใบสัปปะรดผสมสารสกัดจากพืชตระกูลส้มเพื่อยับยั้งการเกิดหินปูนในช่องปาก
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสารสกัดจากพืชตระกูลส้ม (Citrus) ซึ่งมีสารสกัดกรดซิตริกที่มีคุณสมบัติในการเกิดปฏิกิริยากับหินปูนโดยตรง และศึกษาประสิทธิภาพไหมขัดฝันจากใบสัปปะรด เพื่อประเมินคุณสมบัติของไหมขัดฟันจากใบสัปปะรดและประสิทธิภาพการยับยั้งการเกิดหินปูนในช่องปาก และเพื่อเปรียบเทียบกับผลิตภัณฑ์ในท้องตลาด จากการทดลองกับแคลเซียมไฮดรอกไซด์และโซเดียมไฮโดรเจนคาร์บอเนต พบว่าตัวไหมขัดฟันในท้องตลาดเกิดการตกตะกอนภายใน 1 วัน และไหมขัดฟันจากใบสับประรดเกิดการตกตะกอนภายใน 1 วัน และไหมขัดฟันจากใบสับประรดที่ผสมกับกรดซิตริกจากพืชตระกูลส้มพบว่าไม่มีการตกตะกอนภายใน 2 วัน บ่งชี้ได้ว่าสารสกัดมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้สารสกัดดังกล่าวมีค่าความเป็นกรด-ด่าง (pH) อยู่ที่ 5 ซึ่งเป็นระดับที่เหมาะสมกับสภาพช่องปากมนุษย์ ในด้านประสิทธิภาพ พบว่าสารสกัดจากพืชตระกูลส้มมีประสิทธิภาพร้อยละ 80 ถือได้ว่าเป็นสารสกัดที่สามารถใช้งานจริงได้ และในด้านไหมขัดฟันจากใบสัปปะรดพบว่ามีค่าแรงตึงเชือกเฉลี่ยที่ 39.1 นิวตัน ในขณะที่ผลิตภัณฑ์ทางท้องตลาดมีค่าค่าแรงตึงเชือกเฉลี่ยที่ 44.2 นิวตัน แม้ประสิทธิภาพจะต่ำกว่าผลิตภัณฑ์ในท้องตลาด ถือได้ว่าเป็นผลิตภัณฑ์ที่สามารถใช้งานจริงได้ ผลการวิจัยนี้แสดงให้เห็นถึงประสิทธิภาพสารสกัดจากพืชตระกูลส้ม และเป็นทางเลือกที่สามารถนำมาพัฒนาให้ต่อยอดดียิ่งขึ้นในอนาคต This article present to investigate the use off Citrus extracts—specifically citric acid and its direct chemical reaction with dental calculus—alongside the development off dental floss made from pineapple leaf fibers. The objective is to evaluate the physical properties off pineapple fibers floss, assess its efficacy in inhibiting plaque and tartar buildup, and compare its performance against commercially available products. Based on the experiments conducted on 50 dental calculus samples, it was found that 75–85% of the samples reacted with citric acid within 20 minutes. Only 25% or fewer required up to 50 minutes to react, and no samples failed to react entirely, indicating that the extract is highly effective. Furthermore, the extract maintained a pH level of 5, which is compatible with the human oral environment. Regarding the pineapple leaf fiber dental floss, tests demonstrated a durability threshold of 30 abrasive strokes. In terms of efficacy, the Citrus extract demonstrated an efficiency rate of 80%, confirming its viability for practical application. Regarding the pineapple leaf fiber dental floss, the durability was recorded at 30 strokes, whereas commercial products reached 70 strokes. Although the durability is currently lower than market alternatives, the results confirm that the extract and fiber are functional for real-world use. This research highlights the effectiveness of Citrus extracts and presents a sustainable alternative that can be further refined and developed in the future.
การศึกษาและพัฒนาครีมกันยุงจากสารสกัดสมุนไพรเทพทาโร
การศึกษาวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินประสิทธิภาพของครีมกันยุงจากสารสกัดเทพทาโร (Cinnamomum parthenoxylon) โดยมุ่งเน้นการทดสอบประสิทธิภาพในการป้องกันยุงเปรียบเทียบกับผลิตภัณฑ์ทางการค้า และประเมินความปลอดภัยต่อผิวหนัง ผลการทดสอบคุณสมบัติทางกายภาพและเคมีพบว่า ครีมที่พัฒนาขึ้นมีความคงตัวดีและมีค่าความเป็นกรด-ด่าง (pH) ที่สมดุลกับผิวหนังมนุษย์ จากการทดสอบประสิทธิภาพการป้องกันยุงในกล่องทดลอง พบว่าสารสกัดเทพทาโรสามารถป้องกันยุงได้ยาวนานเฉลี่ย 105 ถึง 120 นาที ซึ่งอยู่ในระดับที่ใกล้เคียงกับผลิตภัณฑ์มาตรฐานในท้องตลาด นอกจากนี้ ผลการทดสอบการระคายเคืองในอาสาสมัครจำนวน 60 คน ยืนยันว่าผลิตภัณฑ์มีความปลอดภัยสูง โดยอาสาสมัครส่วนใหญ่ไม่ปรากฏอาการแพ้หรือระคายเคือง สรุปได้ว่าครีมกันยุงจากสารสกัดเทพทาโรเป็นนวัตกรรมจากสมุนไพรท้องถิ่นที่มีศักยภาพในการทดแทนสารเคมีสังเคราะห์ ส่งเสริมการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน และปลอดภัยต่อผู้บริโภค This study investigates the potential of a herbal mosquito repellent cream derived from Thep Taro (Citronella Laurel), which contains essential oils with natural insect-repelling properties. The objectives were to evaluate skin irritation safety and mosquito repellent efficacy in comparison to commercially available products. Tests conducted with 60 volunteers revealed that over 87–95% of users experienced no irritation within 30 minutes of application. Only ≤13% exhibited mild irritation, with no instances of moderate or severe irritation observed, indicating a high level of product safety. Additionally, the cream demonstrated a pH level of 5.5, which is physiologically suitable for human skin. Regarding efficacy, the Thep Taro herbal cream provided an average protection time of 105±2.45 minutes, while the commercial repellent averaged 121.7±7.64 minutes. Although the efficacy was slightly lower than that of commercial products, it offered a practical level of protection. These results demonstrate that Thep Taro herbal cream is a skin-safe product and serves as a natural, user-friendly alternative, with potential for future development to extend the duration of protection.
สารไล่แมลงสมุนไพร
การวิเคราะห์เชิงพื้นที่ของแนวโน้มความเค็มในน้้าบาดาล พื้นที่อ้าเภอเชียงยืน จังหวัดมหาสารคาม
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์แนวโน้มค่าความเค็มของน้้าบาดาลในพื้นที่อ้าเภอเชียงยืน จังหวัดมหาสารคาม ซึ่งเป็นพื้นที่ใช้น้้าบาดาลเป็นแหล่งน้้าหลัก และประสบปัญหาคุณภาพน้้าบาดาลอย่างต่อเนื่อง เนื่องมาจากสภาพทางอุทกธรณีวิทยาที่รองรับด้วยชั้นหินให้น้้าภูทอกต่อเนื่องกับชั้นหินให้น้้ามหาสารคาม ซึ่งมีชั้นเกลือหิน (NaCl) แทรกสลับอยู่ในบริเวณใกล้เคียงกัน ปัจจุบันพบว่าคุณภาพน้้าบาดาลในพื้นที่มีแนวโน้มค่าสารละลายในน้้าทั้งหมด (Total Dissolved Solids: TDS) เพิ่มสูงขึ้น การวิเคราะห์มุ่งเน้นการศึกษาข้อมูลคุณภาพน้้าบาดาล โดยวิเคราะห์ค่า TDS ซึ่งพบว่ามีความสัมพันธ์อย่างมีนัยส้าคัญกับค่าคลอไรด์ (Cl) ที่สะท้อนอิทธิพลของชั้นเกลือหินในพื้นที่ศึกษา การศึกษานี้ใช้วิธีการทางสถิติระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์จัดการ วิเคราะห์ และแสดงผลข้อมูลเชิงพื้นที่ ในรูปแบบแผนที่การกระจายตัวของความเค็มในน้้าบาดาล ร่วมกับการจัดท้าแผนภูมิไปเปอร์ (Piper Diagram) เพื่อจ้าแนกชนิดของน้้าบาดาล ผลการศึกษาพบว่า การกระจายตัวของความเค็มในน้้าบาดาลมีแนวโน้มกระจายตัวเป็นบริเวณกว้างมากขึ้น โดยเฉพาะในพื้นที่ลุ่มต่้าที่มีการสูบใช้น้้าบาดาลอย่างหนาแน่น และมีชั้นเกลือหินแทรกตัวอยู่ในระดับตื้น ความสัมพันธ์เชิงพื้นที่และช่วงฤดูกาลแสดงให้เห็นถึงการรุกล้้าของน้้าบาดาลเค็มที่ถูกกระตุ้นจากการสูบน้้าบาดาลขึ้นมาใช้เกินสมดุล ผลการวิจัยน้าไปสู่การวิเคราะห์แนวโน้มการกระจายตัวของความเค็มในน้้าบาดาล เพื่อเน้นย้้าถึงความส้าคัญของการติดตามตรวจสอบอย่างต่อเนื่อง และเป็นฐานข้อมูลเชิงพื้นที่ส้าหรับก้าหนดนโยบายการบริหารจัดการ น้้าบาดาลอย่างเร่งด่วน เพื่อรักษาความยั่งยืนของแหล่งทรัพยากรน้้าบาดาลในระยะยาว This study aims to analyze trends in groundwater salinity in Chiang Yuen District, Maha Sarakham Province, where groundwater is the primary source of water supply and persistent groundwater quality problems. The hydrogeological setting of the study area consists of the Phu Thok aquifer system overlying the Maha Sarakham aquifer, within which rock salt (NaCl) layers are interbedded in close proximity. At present, groundwater quality in the study area shows an increasing trend in total dissolved solids (TDS). The analysis focuses on groundwater quality data, particularly total dissolved solids (TDS), which show a statistically significant correlation with chloride (Cl-) concentrations, reflecting the influence of rock salt layers within the study area. Statistical methods were applied in conjunction with Piper diagrams and ion balance analysis. The findings show an expansion of saline groundwater, especially in low-lying zones characterized by intensive groundwater abstraction and the presence of shallow rock salt layers. The observed spatial and seasonal relationships highlight the progression of saline groundwater intrusion induced by groundwater overexploitation. The findings provide a basis for evaluating trends in saline groundwater distribution, emphasizing the importance of continuous monitoring and serving as a spatial database for the urgent development of groundwater management policies to ensure the long-term sustainability of groundwater resources. Keywords: Groundwater Salinity / Total Dissolved Solids/ rock salt layers/ chloride/ Phu Thok aquifer
ความเค็มในน้้าบาดาล
อนุภาคนาโนซิงค์ออกไซด์จากสารสกัดเปลือกผลไม้เพื่อการบาบัดสีย้อมเมทิลออเรนจ์ในปฏิกิริยาเร่งด้วยแสง
ของเสียหรือวัสดุเหลือใช้จากการเกษตรและอุตสาหกรรมการแปรรูปผลไม้มีปริมาณเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและการจัดการของเสีย ดังนั้นการใช้ประโยชน์และการเปลี่ยนวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรและอุตสาหกรรมให้เป็นผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่า จึงเป็นแนวทางสำคัญภายใต้แนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน ที่สามารถลดผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมและสนับสนุนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อสังเคราะห์ตัวเร่งปฏิกิริยาอนุภาคนาโนซิงค์ออกไซด์ จากกระบวนการสังเคราะห์สีเขียว โดยใช้สารสกัดจากเปลือกมังคุด เพื่อบำบัดสีย้อมเมทิลออเรนจ์ในปฏิกิริยาเร่งด้วยแสง โดยศึกษาตัวทำละลายที่ใช้ในกระบวนการสกัดสารจากเปลือกมังคุดคือ น้ำกลั่น และ เอทานอล รวมทั้งศึกษาคุณสมบัติทางกายภาพและทางเคมีของอนุภาคนาโนซิงค์ออกไซด์ และทดสอบประสิทธิภาพการย่อยสลายสีย้อมเมทิลออเรนจ์ในปฏิกิริยาเร่งด้วยแสง จากการศึกษาพบว่าตัวเร่งปฏิกิริยาอนุภาคนาโนซิงค์ออกไซด์ จากการกระบวนการสังเคราะห์สีเขียว มีศักยภาพในการบำบัดสีย้อมเมทิลออเรนจ์ในปฏิกิริยาเร่งด้วยแสงได้อย่างมีประสิทธิภาพ ด้วยกระบวนการที่ง่าย ต้นทุนต่ำ และเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการบำบัดสีย้อม หรือสารอินทรีย์อื่นๆ ที่ปนเปื้อนในน้ำเสียได้ Agricultural residues and by-products from the fruit-processing industry have been continuously increasing, causing environmental impacts and posing challenges for waste management. Therefore, the valorization and conversion of agricultural and industrial wastes into value-added products is a key approach under the circular economy concept, which can reduce environmental impacts and support the Sustainable Development Goals (SDGs). This research aims to synthesize zinc oxide nanoparticles (ZnO NPs) as photocatalysts via a green synthesis route using fruit peel extracts, namely mandarin peel and pineapple peel, for the treatment of methyl orange dye through photocatalytic reactions. The effects of extraction solvents used for fruit peel extraction, namely distilled water, ethanol, and natural deep eutectic solvents (NADES), were investigated. In addition, the physicochemical properties of the synthesized ZnO NPs were characterized, and their photocatalytic performance for methyl orange degradation was evaluated. The results indicate that ZnO NPs photocatalysts produced through the green synthesis approach exhibit strong potential for efficient photocatalytic treatment of methyl orange dye. The proposed method is simple, low-cost, and environmentally friendly, and it can be further applied to the remediation of other dyes or organic contaminants in wastewater.
การเพิ่มประสิทธิภาพอุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อนด้วยน้าหล่อเย็นแบบหมุนวนส้าหรับเครื่องผลิตน้ามันเชื อเพลิงจากขยะพลาสติกขนาดเล็ก
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของอัตราการไหลและอุณหภูมิของน้ำหล่อเย็นขาเข้า ต่อการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิขาออกของน้ำหล่อเย็นและอุณหภูมิขาออกของไอแก๊สไพโรไลซิส เปรียบเทียบอุณหภูมิขาออกไอแก๊สไพโรไลซิสและปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงที่ควบแน่นได้ ระหว่างอุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อนแบบเดิมกับอุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อนด้วยน้ำหล่อเย็นแบบหมุนวนที่พัฒนาขึ้น โดยใช้แนวทางการออกแบบและวิเคราะห์ด้วยการจำลองทางพลศาสตร์ของไหลเชิงคำนวณก่อนนำไปทดสอบ 2 รูปแบบ คือ อุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อนแบบไม่มีน้ำไหลวน และอุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อนด้วยน้ำหล่อเย็นแบบหมุนวนเพื่อเพิ่มความปั่นป่วนของของไหลและอัตราการถ่ายเทความร้อนในกระบวนการควบแน่น วิเคราะห์การกระจายตัวของความเร็วของของไหล อุณหภูมิ และลักษณะการไหลของน้ำหล่อเย็นภายในอุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อน ภายใต้เงื่อนไขอัตราการไหลของน้ำหล่อเย็นขาเข้า 0.025, 0.1, 1, 2 และ 4 L/min ใช้โปรไฟล์อุณหภูมิของไอจากกระบวนการผลิตน้ำมันที่ได้จาการทดลอง พบว่าอัตราการไหล 4 L/min มีอุณหภูมิเฉลี่ยทางออกของ pyro-gas และมีอุณหภูมิเฉลี่ยทางออกของ pyro-gas ต่ำที่สุดเมื่อเปรียบกับอัตราการไหลอื่น โดยมีอุณหภูมิเฉลี่ยสูงสุดทางออกของ pyro-gas อยู่ที่ 254.16 °C อุณหภูมิเฉลี่ยสูงสุดทางออกของน้ำหล่อเย็นอยู่ที่ 80.56 °C ที่อัตราการไหล 0.025 L/min มีอุณหภูมิเฉลี่ยทางออกของ pyro-gas และมีอุณหภูมิเฉลี่ยทางออกของน้ำหล่อเย็นสูงที่สุดเมื่อเปรียบกับอัตราการไหลอื่น โดยมีอุณหภูมิเฉลี่ยสูงสุดทางออกของ pyro-gas และน้ำหล่อเย็นที่มากกว่าอัตราการไหลอื่น อยู่ที่ 324.84 °C และ 316.89 °C ตามลำดับ ซึ่งแสดงให้เห็นว่าการเพิ่มอัตราการไหลของน้ำหล่อเย็นมีผลโดยตรงต่อประสิทธิภาพการควบแน่นของระบบ ผลการทดลองพบว่าการใช้น้ำหล่อเย็นแบบหมุนวนผ่านอุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อนแบบท่อติดแผ่นกั้นของไหลช่วยเพิ่มความปั่นป่วนของการไหล ส่งผลให้อัตราการถ่ายเทความร้อนและประสิทธิภาพ ของระบบควบแน่นเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ เมื่อเปรียบเทียบกับระบบไหลตรง ปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงที่ควบแน่นได้เพิ่มขึ้น โดยมีปริมาตรน้ำมันที่ได้ 5,800 มิลลิลิตร ต่อน้ำหนักวัตถุดิบ 5,000 กรัม ระยะเวลาที่ใช้ 90 นาที
กระบวนการไพโรไลซิส
น้ำมันเชื้อเพลิง
การพัฒนาแผ่นฟิล์มพอลิเมอร์ชีวภาพจากสาหร่าย Cladophora sp. ที่มีการชักนาให้เกิด Polyploid เพื่อประยุกต์ใช้ในการผลิตเปลือกแคปซูล
โครงงานนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและศึกษาสมบัติของแผ่นฟิล์มพอลิเมอร์ชีวภาพจากสาหร่าย Cladophora sp. เพื่อใช้เป็นวัสดุทางเลือกในการผลิตแคปซูลยาที่ย่อยสลายได้ทางชีวภาพและปลอดภัยต่อการบริโภค โดยเน้นการสกัดเซลลูโลสที่มีความเป็นผลึกสูงจากสาหร่าย Cladophora sp. มาเป็นวัตถุดิบหลัก เนื่องจากสาหร่ายชนิดนี้มีโครงสร้างเส้นใยที่แข็งแรงและมีความบริสุทธิ์ของเซลลูโลสสูงในการเพิ่มศักยภาพของสาหร่าย มีการใช้เทคนิคการปรับปรุงพันธุ์โดยสารโคลชิซิน (Colchicine) ซึ่งมีคุณสมบัติในการยับยั้งการแบ่งเซลล์ที่ระยะเมทาเฟส ทาให้เกิดโพลีพลอยด์ซึ่งช่วยเพิ่มปริมาณสารชีวภาพที่ สังเคราะห์ได้ รวมถึงการเจริญเติบโตของเซลล์ โครงงานนี้มุ่งเน้นการศึกษาสาหร่าย Cladophora sp. ซึ่งเป็นสาหร่ายสีเขียว โดยจะดาเนินการสกัดและทาให้บริสุทธิ์ จะได้พอลิเมอร์ชีวภาพ จากนั้นจะนามาขึ้นรูปเป็นเปลือกแคปซูลยาและยังมีกลไกการแตกตัวและการละลาย (Disintegration and Dissolution) ในสภาวะจาลองของกระเพาะอาหารและลาไส้ เพื่อให้มั่นใจว่าแคปซูลสามารถปลดปล่อยตัวยาได้ในตาแหน่งและเวลาที่เหมาะสม โดยทดลองโดยการแช่ในกรด HCl ใช้เวลาเฉลี่ย 27นาที ผลการทดลองพบว่าแผ่นฟิล์มจากสาหร่าย Cladophora sp.จะมีสมบัติเชิงกลที่แข็งแรงเพียงพอต่อการขึ้นรูปเป็น แคปซูล และสามารถละลายได้ตามมาตรฐานทางเภสัชกรรม ซึ่งจะเป็นการยกระดับทรัพยากรท้องถิ่นมาใช้ใน อุตสาหกรรมยาสมัยใหม่ ลดการใช้เจลาตินจากสัตว์และพอลิเมอร์สังเคราะห์ที่ย่อยสลายยาก
พอลิเมอร์ชีวภาพ
การแตกตัวและการละลาย
วิรัลพัชร พิริยโยธากุล
กัญญาพัชร คงอินทร์
หทัยภัทร คงคานนท์
การจำลองการเผาไหม้ของแอมโมเนียร่วมกับถ่านหินที่มีปริมาณกำมะถันสูง โดยใช้โปรแกรม Aspen Plus
เพื่อลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของการเกิดภาวะโลกร้อน (global warming effect) จึงนำแอมโมเนีย (NH3) ซึ่งเป็นเชื้อเพลิงที่ปราศจากคาร์บอน มาเผาไหม้ร่วมกับเชื้อเพลิงซากดึกดำบรรพ์ โดยงานวิจัยนี้ได้ศึกษาผลของตัวแปรต่าง ๆ ที่มีต่อการปล่อย CO2 ออกไซด์ของไนโตรเจน (NOx) และออกไซด์ของกำมะถัน (SOx) จากการ เผาไหม้แอมโมเนียร่วมกับถ่านหินที่มีปริมาณกำมะถันสูงด้วยการจำลองกระบวนการเผาไหม้โดยใช้โปรแกรม Aspen Plus V.12.1 จำนวน 360 การทดลอง ตัวแปรที่ทำการศึกษา ได้แก่ อุณหภูมิของการเผาไหม้ (500 ถึง 2,000 oC) สัดส่วนมวลของแอมโมเนียในเชื้อเพลิงผสมระหว่างแอมโมเนียกับถ่านหิน (ร้อยละ 0 ถึง 100) ปริมาณอากาศเกินพอ (ร้อยละ -15 ถึง +15) และปริมาณกำมะถันในถ่านหิน (ร้อยละ 0.5 ถึง 5) ผลการศึกษาพบว่า เมื่อเพิ่มสัดส่วนมวลของแอมโมเนียในเชื้อเพลิงผสมส่งผลให้การปล่อย CO2 ลดลง และเมื่อใช้ปริมาณอากาศเกินพอร้อยละ 15 ทำให้มีการปล่อย CO2 ต่ำที่สุด เมื่อเพิ่มอุณภูมิของการ เผาไหม้และปริมาณอากาศเกินพอ ส่งผลให้การปล่อย NOx เพิ่มขึ้น การเพิ่มสัดส่วนมวลของแอมโมเนียในเชื้อเพลิงผสมไม่ส่งผลต่อการปล่อย NOx เมื่อปริมาณกำมะถันในถ่านหินเพิ่มขึ้น ส่งผลให้มีการปล่อย SOx เพิ่มขึ้น แต่การเพิ่มสัดส่วนมวลของแอมโมเนียในเชื้อเพลิงผสมส่งผลให้การปล่อย SOx ลดลง นอกจากนี้ ยังพบว่า การเพิ่มขึ้นของการปล่อย SOx ส่งผลให้การปล่อย NOx ลดลงเล็กน้อย In an attempt to lower the emission of carbon dioxide (CO2), one of the most potential greenhouse gases that causes the global warming effect, ammonia (NH3), a carbon-free fuel, is co-fired with another fossil fuel. In the present study, the effects of various variables on the emissions of CO2, oxides of nitrogen (NOx), and oxides of sulphur (SOx) from the co-firing of ammonia and high-sulphur-content coal were investigated using Aspen Plus V.12.1 for 360 test runs. The variables examined in this study included the combustion temperature (500 to 2,000 C), the NH3-coal ratio (0 to 100 wt.%), the percentage of excess air (-15 to +15%), and the percentage of sulphur in coal (0.5 to 5 wt.%). The results revealed that an increase in NH3-coal ratio led to a decrease in CO2 emission. The co-firing with the excess air percentage resulted in the lowest CO2 emission. Increases in combustion temperature and excess air percentage resulted in an increase in the emission of NOx, but an increase in NH3-coal ratio had an insignificant effect on NOx emission. When the percentage of sulphur in coal increased, the emission of SOx also increased. However, the emission of SOx decreased with an increase in NH3-coal ratio. It was also found that an increase in the emission of SOx led to a slight decrease in the emission of NOx.